maart-april

29 maart. Het kwam zo onverwachts. Marta en ik hadden de wekelijkse nettoyage gehouden en we hadden ook de grote kuis gedaan voor het vertrek naar Sikasso (rugzak, schoenen, sandalen, kledij,…). We hadden een trip naar Sikasso gepland in de tweede week van de paasvakantie.
Er hing een wreveling in de lucht. Ik voelde me lasting worden op Marta omdat ze mij maar alleen liet met de voorbereiding van de ‘Chasse au trésor’. Het leek me dat ze zich ook niet goed in haar vel voelde. Na het eten (13u11) kregen we een bericht van Eric: ‘Worst news’. Beiden dachten we dat het om de dood van een jongen uit het koor van Niarela (Christelijke communauteit van de broeders) ging. Daar waren we al eerder van op de hoogte want vrijdag nog waren we in CPM geweest en hadden daar Oumar en Moïse ontmoet.
Tijdens de siësta belde Eric met de vraag Bernarda te mogen spreken. Het was dringend!Bernarda was in Lome. Rosanna dan… zij was in huis. We zouden laten rinkelen als we haar gevonden hadden. Als de bliksem haasten we ons naar de villa. Eric bracht ons inderdaad het slechtste nieuws dat we hadden kunnen denken. Op de terugweg van Bandiagara naar Bamako (De broeders hadden een reis gemaakt naar Gao in het Noorden) hadden de broeders klapband gehad. De auto was onbestuurbaar geraakt en was verschillende keren over kop gegaan. Emilio als chauffeur had niets, Lluis die naast Emilio zat, had 2 wonden aan het hoofd, Eric was een moment bewusteloos geweest maar had verder enkele kneuzingen en Tim die net als Eric uit de auto geslingerd geweest was, was verkeerd terecht gekomen. Hij was op slag dood!!!!
Toen ik het bericht hoorde, beefde ik helemaal. Ik kon het niet geloven. Rosanna heeft onmiddellijk Bernarda bericht en de broeders in Sikasso. Daarna zijn we vertrokken naar de plaats van het ongeluk. Het was zo’n 7 km van Konobougou, nabij Fana. Het was akelig op de plaats te zijn waar Tim gestorven was. De auto was per total en stond een eindje van de weg in de brousse. Wat een wonder dat er niet meer doden waren. Samen met Emilio wachtten we op de mecaniekers die de band zouden vervangen om zo de auto weg te trekken. Iedereen was stil. Ik bewonder Emilio voor zijn geduld en zijn steeds maar weer willen herhalen van het gebeuren. Het was al donker toen we vertrokken naar Bamako. De auto mochten we achterlaten bij de pastoor van Fana.
Een hele week zijn we in Bamako gebleven. We hielpen waar we konden. Rita helpen met eten klaarmaken, mensen ontvangen en fris water aanbieden, de kamers in orde brengen voor de medebroeders die van overal naar Bamako kwamen afgezakt (Burkina, Senegal, Ivoorkust, Togo, Guinée). Deze week heeft onze band met de broeders gesterkt.
Woensdag 2 april hebben we de begrafenis van Tim gehouden op de koer van de school van de kathedraal. Het lichaam was niet aanwezig want het moest al om 15u in de luchthaven zijn. De mis werd voorgegaan door de aartsbisschop, Monseigneur Jean Zerbo, vergezeld van een veertigtal andere priesters. Carlos deed de homilie. Ik kende hem niet echt. ‘k Had hem voordien éénmaal bij de broeders gezien maar ik zie hem een goeie vriend van me worden. Hij houdt enorm van steken geven en ik train me in het raak antwoorden ;)
Carlos is wiskundige en provinciaal econoom. Hij is enorm verstandig. Het tempo waarin hij denkt en oplost is onvoorstelbaar. Hij heeft ook conservatorium gedaan.
Zaterdag hebben we samen gezongen. Dit was zalig! Hij speelde gitaar en ik zong. Achteraf zei Emilio ons dat we geen medelijden hadden. ‘Oeps’, ik had er niet aan gedacht dat Emilio siësta hield in de kamer naast ons. Maar hij kon er om lachen.
Nu zijn enkel Emilio en Eric van de communauteit aanwezig. Lluis is vertrokken met Tim naar Barcelona. Tim is een zwaar verlies voor de congregatie. Dat was aan iedereen te merken.
(Het lijk werd overgevlogen met Air France maar wat een service???? De kist werd vergeten in Parijs. Dit moest er nog bij komen.)

In Bamako krijg ik vele kansen om contacten te leggen met andere jongeren. Op 20 april nodigde Eric mij uit voor een ceremonie van de scouts, le reprise des foulards. Hé, op deze uitnodiging ging ik graag in want ik wilde weten hoe het er bij de scouts hier aan toe ging. Ik wist al lang dat er een beginnende scoutsgroep was in Missira maar had nog geen kennis gemaakt.
Afspraak om kwart na 7 aan CPM! Die ochtend hebben we om 6u het terrein van de zusters verlaten. We namen de sotrama tot aan la Tour d’Afrique en zochten daar een taxi om rechtstreeks naar Missira te gaan. Zo zouden we zeker op tijd zijn. En dat waren we ook, zelfs 3 kwartiers te vroeg. Eric was er al. Hij was druk bezig de laatste voorbereidingen te treffen; Wie doet wat tijdens de eucharistie? Wat wordt van de priester verwacht?
Bon, het was zo’n beetje op het laatste nippertje gedoe zoals ik dat bij onze scouts ook vaak gezien heb.
De viering werd verzorgd door het koor van de scouts. Hum, dan kan ik toch wel zeggen dat ons gidsenkoor excellent was!
De sjaaltjes werden gezegend en de nieuwe gidsen en scouts plaatsten zich op een rij voor het altaar. Terwijl 2 scouts het beloftelied zongen, werden de sjaaltjes uitgedeeld.
Ik zong natuurlijk uit volle borst mee. ‘k Was maar al te fier ook te behoren tot de scouts. Het beloftelied was slecht gekend en ze zongen de strofen op de melodie van het refrein. Dat viel me wel tegen! Ik kreeg al direct zin het beloftelied correct aan te leren.
Marta voelde zich minder goed in haar vel. Ze schaamde zich dood toen ze zag hoe ik volledig in de ban, groette tijdens het beloftelied. “Ostia!”, en ze draaide haar hoofd de andere kant op. Marta is helemaal niet scoutsgezind. Ze had er eigenlijk liever niet bij geweest want zij is van mening dat de scouts als militairen zijn en daar heeft ze een verschrikkelijke hekel aan. Maar ik vind dat ze geen recht van spreken heeft als ze enkel de scouts kent als de jeugd in uniform die ‘gevaarlijke’ proeven doen.
Na de mis werd er rassemblement gehouden en tot mijn grote vreugde sprak de leider, Vincent Zerbo, mij aan. (Ik had al eerder kennis met hem gemaakt op de bedevaart naar Kita maar dit was hij blijkbaar al vergeten.Nu, zijn naam was mij ook al ontgaan, zene) Hij had mij zien groeten en vroeg naar mijn engagement. Ik mocht al meteen een woordje geven in het midden van de cirkel. Daarna moest ik mee op de foto.
Hé, merci Eric ! Hij zal me op de hoogte houden van de activiteiten van de scouts aangezien hij ‘padre’ is. Misschien krijg ik wel de kans om het scoutskamp mee te doen, wie weet.

Het afgelopen weekend (26-27 april)was voor mij superformiweldigenfantacolozachtig! We hebben mijn verjaardag goed gevierd en ik heb me ook fantastisch gevoeld op het jongerenpaasfeest. Vrijdagavond 25 april zijn we met z’n vieren gaan eten voor mijn verjaardag en die van Antonia. Zij is 2 januari 30 geworden maar we hadden dit nog niet gevierd. Eric had voor ons het restaurant gekozen. We aten in den Byblos, één van de vele Lybanese restaurants. De broeders hadden er ook gegeten voor de verjaardag van Eric. Je kunt er alles eten. Na de bestelling haalden we het cadeautje voor Antonia boven, een mooie doos vol kleine verrassinkjes! Daar hadden we de nacht te voren nog laat aan gewerkt. We zijn niet aan 30 dingen geraakt maar wel aan een heleboel: cd met onze favouriete muziek, moppen, aanmoedigende zinnen, een zakdoek, confituur, choco, een goed boek (Ebène), een aftelkalender met foto’s van ons voor de tijd die ze in Mali zal moeten doorbrengen zonder ons, onze gegevens, een verjaardagskaart, ballonnen, snoepjes, foto’s, een prent van Don Bosco, een beeldje van Marie Auxiliatrice, kerstversiering,…’t Was kei leuk Antonia te zien uitpakken. En wij maar foto’s nemen. Wat een show.
Oei, daar kwamen ze al af met het eten. Gauw alles terug ingepakt want de tafel lag vol. De twee Spanjaarden ;) werden spaghetti carbonada voorgeschoteld, Eric at een pizza en ik lasagne. Hum, toch maar een raar zurig smaakje L
En ...- na de maaltijd was er een verrassing voor mij. Even de ogen toe. Cool, Marta had het voor elkaar gekregen iedereen de verjaardagskaart te laten tekenen, zelfs Diallo had ondertekend en daarbij kreeg ik nog 2 cd’s met muziek van Mali. Waaronder 1 cd van Tata Pound, een rapgroep die we leerden kennen dankzij een vriendelijke taxichauffeur. De andere cd is gevuld met jazzmuziek. Verder kreeg ik een ketting en oorbellen cadeau. Waw, dat had ik echt niet verwacht!
Ah ja, ‘k ben nog vergeten vertellen dat alvorens uit eten te gaan het trio mij al een super voorstelling gegeven had. Een reeks foto’s gaven een souvenir van mijn ervaringen in Mali tot nu toe.
We babbelden, lachten en amuzeerden ons goed. Tegen 10u zijn we naar CPM vertrokken om daar Eric af te zetten want daarna zijn we nog iets gaan drinken om wat bij te kletsen. En dat was nodig. Zaterdag was het mijn verjaardag en dit heb ik geweten. De zusters waren mij niet vergeten. Ze wensten mij één na één een gelukkige verjaardag. Sr. Bernarda had voor koekjes gezorgd bij het ontbijt. De 26ste april vierden we niet enkel mijn verjaardag maar was het ook het feest van het instituut en het feest van de Mère générale. Reden te meer dus om te vieren.
‘s Morgens hield ik de bib open en trakteerde ik ieder die langskwam op een snoepje.
Om 11u45 was er de mis in het huis van de zusters met niemand minder dan de broeders. Dit was het grootste geschenk dat ze me hadden kunnen geven. Wie had dit idée in zijn hoofd gekregen. We vierden samen eucharistie en aten een feestmaal bereid door Vivianne, de pizzaman en Edith. Edith had een heerlijke cake gebakken en Vivianne had een fantastisch voorgerecht gemaakt. Ze had met de groenten mijn naam en leeftijd geschreven. Zij is echt wel heel creatief. Het is een vrouw met enorm veel talenten.
Al dansend en zingend werden de taart en de geschenkjes aangebracht. Met al die zusters en broeders van Don Bosco hier was de animatie verzekerd. Bij elk geschenk dat ik te voorschijn haalde, Word er luid ‘Oh’ geroepen. Je kan het je wel al voorstellen, zeker? Ik had de vreugde van een klein kind in mij. Waar hadden ze hun ideeën toch vandaan gehaald. Marta had zeker wat ingefluisterd! 2 t-shirten (die kwam ik tekort), een lampje dat in het boek geschoven wordt om s'avonds te lezen (zo stoor ik Marta niet), oorbellen en een ketting, een handtas, een foto van de communauteit, een sleutelhanger van Don Bosco, een waaier (met deze hitte komt dat zeker van pas).
En weet je wie er tegen het einde van de maaltijd aankwamen? Sr. Auxilia en Fr. Eli uit Touba. Het Feest kon niet meer stuk. Alle gemeenschappen van Mali waren vertegenwoordigd behalve Sikasso. Voor mij was het super geweest en ik denk dat iedereen er van genoten heeft. Tegen 14u zijn de broeders van Bamako samen met Eli en Marta vertrokken en hebben we met de overgeblevenen samen opgeruimd. De rest van de taart hebben we aan de meisjes gegeven en die waren natuurlijk ook super blij. Telkens ik in hun buurt kwam, zongen ze ‘ Gelukkige verjaardag’ of liever ‘Joyeux anniversaire’.
Om 15u30 was er oratorio en ook daar hebben de kinderen verschillende keren voor mij gezongen en heb ik getrakteerd. De snoepjes die ons moeke meegebracht had kwamen hiervoor van pas. Je had deze kinderen hun ogen moeten zien toen ik de ‘bonbons’ bovenhaalde! Wie te laat kwam, had pech. Ik stond deze keer alleen voor de groep want Theo had zijn werk in ‘t fabriek maar tegen 18u kwam hij toch nog af. Marta had met hem afgesproken dat hij mij naar CPM zou brengen, met de brommer weliswaar. Wat een schatten toch allemaal!
In CPM was het jongerenpaasfeest zeer goed georganiseerd. Het was ongelofelijk fantastisch. Zoveel jongeren bij elkaar. Ik ben bekende en minder bekende tegengekomen; jongeren van het koor 'Don Bosco', jongeren van de foyer CPM, jongeren die ik een keer ontmoet heb toen ik met Theo in Moribabougou, kisito (christelijke jeugdbeweging) gehouden heb,...
Het feest stak goed ineen. Er werden sketchkes voorgebracht. we hebben de film 'the mission' bekeken en zaterdagavond was er soirée dansante. Het was al lang geleden dat ik mij zo had uitgeleefd.
De nacht was maar kort want zondagochtend werd er eucharistie gehouden om 8u. Het was een zeer vreugdevolle paasviering. Je kon niet anders dan dansen op het einde. Onvergetelijk gewoon!
Na de eucharistie was er conferentie, gegeven door een witte pater, Père Laurent. We voerden een debat over het thema 'Wat betekent het paasfeest voor ons vandaag?'.
Interessant maar wel jammer dat er zo weinig tijd voor uitgetrokken was. Verder was er nog een bijbelquiz maar daar heb ik niet aan meegedaan want het eerste deel van het spel was al gespeeld zaterdag voor ik toekwam.

Alle leuke dingen kwamen tesamen. 26 april om 20u20 landde de broer van Marta in Bamako. Ik was blij voor Marta dat zij ook iemand van de familie mocht ontvangen. Juan zou 1 week blijven. Gedurende die week hebben Marta en Juan bij de broeders gelogeerd. Daar hadden ze een geklimatiseerde kamer. Dit was het beste voor Juan want in deze periode is het vaak niet uit te houden van de hitte. Bovendien zijn wij er stillaan aan gewend geworden maar als je van het koude Europa komt, is het verschil in temperatuur zeer groot en zelfs gevaarlijk (42 graden in de schaduw)
Pff, die zondagavond 27 april moest ik dus alleen naar Niamana vertrekken. Het was de eerste keer dat ik alleen de weg naar huis deed. ‘t Was heel anders zonder Marta en ik miste haar al diezelfde avond; geen gezellig nababbelen van de dag. Zo lang heb ik haar niet moeten missen want maandagmiddag kwam het tweetal naar Niamana. Juan maakte zo kennis met onze leef-en werkomgeving in CSMA. Ze bleven hier slapen want dinsdagochtend had Marta de hele morgen les. Juan met zijn lange haren had nogal een bekijk bij de leerlingen en wat foto’s betreft: hij is nog erger dan ons moeke. Maar dat was heel goed. Op die manier hebben we wat meer foto’s van de omgeving, de kinderen en onszelf.
‘s Avonds was er een herdenkingsviering voor Tim in Niarela. Juan en Marta zouden sowieso terugkeren maar tot mijn grote verrassing wilden Auxilia en Edith ook gaan dus profiteerde ik van deze gelegenheid!
Juan spreekt geen Frans dus communiceerden we in het Engels. Hé, ‘t Is niet simple om even om te schakelen. Dat zorgde voor leuke taalfouten. De herinneringen aan de franssprekende Amerikaanse dokter kwamen boven. Oh, wat hebben we gelachen. Je kan je wel voorstellen hoe het geklonken moet hebben.
Op de terugweg hebben we Fr. Eli en zijn inkopen meegenomen. Wanneer de broeders en zusters van Touba naar Bamako komen afgezakt, profiteren ze om grote inkopen te doen. Dus was de wagen goed geladen. Ik zat bijna op Eli’s schoot.

1 mei, dit jaar viel Onze- Lieve- Heerhemelvaart en het feest van de arbeid tesamen. De religieuzen van Bamako hielden een uitstap en ze hadden voor deze gelegenheid gekozen om naar Niamana af te zakken. Hier zouden ze van de ruimte kunnen genieten om even op adem te komen. Bovendien was de polyvalente zaal net af en konden we die dan al meteen in gebruik nemen. Aangezien Sr Bernarda op 28 april naar Spanje vertrokken was (haar vader is op 1 mei overleden) en Marta met haar broer in Bamako de toerist uithing, waren ze maar met weinigen om het feest voor te bereiden. Ik besloot dus te blijven om een handje toe te steken. Ook Lucie, volontaire sacrée de Don Bosco, die eveneens één van onze animatoren van het oratorio is, kwam helpen. Gelukkig want de religieuzen kwamen massaal opdagen. Ik geloof dat ze met zo´n 60-tal waren ! Ik heb verschillende bekenden teruggezien ; père Laurent, de salesianen, Dieudonné, een vriend van Eric die ik in Kita ontmoette. Anderen leerde ik beter kennen. Na een natje en een droogje begonnen we met de eucharistie, in de polyvalente zaal weliswaar waarna we samen maaltijd hielden in de eetzaal van de foyer. Ieder had zijn deel meegenomen. Er was dus vanalles te proeven. Emilio wees me expliciet op het heerlijke dat zij meegebracht hadden. Jaja, Marta had voor deze gelegenheid de schort omgedaan en had tortillas klaargemaakt. (Marta kookt anders nooit!)De presentatie was niet al te denderend maar het smaakte verrukkelijk!
Wat is de wereld toch klein! Ik sprak met Sr Agnes Marie. Zij is directrice van de communauté de Verbe de Vie in Sebinicoro. Zij is goed bevriend met Sr Agnes uit Tibériade in Lavaux – sainte – Anne. Ze draagt hetzelfde habijt als de zusters in Tibériade. Ze vertelde me dat de communauté de Tibériade zich geïnspireerd had op hun kledij voor het vinden van een gepast habijt. Ze vroeg me wanneer ik zou terugkeren naar België en of ik een brief zou willen overbrengen naar Sr Agnes. Grappig!
Na een stevige maaltijd en de afwas die volgde, zagen we elkaar terug in de polyvalente zaal. Sr Edith en ik hadden een muzikaal pakket voorbereid. Oh, wat hebben we gelachen! En daarna volgde het spel ‘ La vache sans tache’ te vergelijken met het spel ‘ rippelstippel’ in het Nederlands. Man, man,‘t amusement was verzekerd. Nadien kwamen verschillende mij vragen of ik de spelen niet kon doorgeven. Dat heb ik dan natuurlijk ook gedaan. Zo leerde ik trouwens fr. Charles kennen, een confrère van Dieudonné.
De stoet trok terug naar Bamako en ik kon meereizen met een père blanc. De Salésianen waren na het eten al direct vertrokken want ze wilden de match Missira – Korofina (twee parochies) niet missen. Nu ja, veel heeft hun gesupport niet uitgehaald. Ze hebben verloren met 0-1!
Het feest was anderzijds heel goed geweest :-)