Hallo iedereen,
Katrien komt terug de 23ste juli!! Ze zal wel wat tijd nodig hebben om aan te passen maar ik denk dat ze met veel plezier iedereen wil terugzien!
Een foto-avond zal er ook wel komen, meer naar het tweede deel van augustus denk'k...
Marieke
Thursday, July 17, 2008
mei-juni
11 mei
Hier is Pinksteren goed verlopen. Marta en ik waren uigenodigd bij Theo en Sidonie. We hebben bij hen gegeten samen met de familie van Theo die al toegekomen was vanuit Togo. Het waren zijn moeder, zijn tante en zijn jongste zus, hele lieve goedlachse mensen.
Na het tafelen zijn we vertrokken voor het debat 'Wat betekent een christelijke communauteit?', dat geleid zou worden door Sr. Adrianne, een zuster uit de communauteit van Abidjan. Daarna zou de eucharistie volgen en de inzegening van de polyvalente zaal. Alles gebeurde in deze zaal. Ik was doodop van de 'korte' wandeling heen en terug van Theo's huis. Met deze ondragelijke hitte leek de weg enorm lang daarom stopten we af en toe in de schaduw van een boom.
Bon, tijdens de mis hebben de liederen mij wat opgemonterd. Bij de inzegening was de Heilige Geest te voelen. Wat een vreugde! Al zingend stapten we op een rij de zaal rond terwijl buiten de wind een gordijn van zand vormde.
Het is echt prachtig geweest. Na het gebeuren babbelden iedereen nog na zich te goed doend van een bissap.
18 mei
Hoe is den trouw van Theo en Sidonie geweest? Ze zijn gelukkig getrouwd. Het feest begon al op de vooravond. Theo had afgesproken met de jongeren van Moribabougou dat ze een programma zouden voorbereiden voor de jongeren van Niamana en hij had de minibus van zijn werk voor ons geregeld. Maar tot donderdagavond had nog geen kat zich aangemeld bij Julien, verantwoordelijke voor de jongeren van Niamana. Sidonie voelde zich ongerust en zenuwachtig. Ze vertelde dat ze maar niet kon slapen want dat ze steeds maar met de vraag zat of alles wel goed zou verlopen. Julien en ik besloten dus voor haar te bidden voor het slapengaan. Nu, zaterdagavond waren wemet meer dan 20 man en niet enkel jongeren maar ook de vrouwen met hun kleine kinderen. Vincentje was er maar ook kleine 'Marta'. Dit is Ange - Véronique, het dochtertje van Eva die Marta genoemd wordt omdat ze zo mollig is :) Ik had niet gedacht dat deze kleintjes ook de nacht zouden doordoen in Moribabougou. Tja, om 5u moeten opstaan is natuurlijk ook niet ideaal. Als er nog veel zouden bijkomen, zou de minibus 2 keer moeten rijden. Nee hoor, ze hadden wel een andere oplossing voor dit probleem. Aan weerskanten van de auto stond al een bank dus werd er in het midden nog één bijgeplaatst. We werden goed op elkaar gepropt maar iedereen kon mee. Vooraan deelden Julien en Pierre hun zetel. Als dit maar goed zouaflopen! Julien had het schitterende idee een gebed te doen voor een goede reis.
We passeerden de afslag van l'ancien pont. Oh nee, dus dit busje zou de hele toer langs Bamako doen? Bleek dat we eerst nog de rijst voor 's anderendaags moesten ophalen in Falladje (nog voor la tour d'Afrique). Ik had niet veel geduld want ik was moe en ik kon nergens tegen aanleunen. Ik zat in het midden van het busje. Bovendien stond er mij nog nachtelijk werk te wachten. In Moribabougou pikten we Claire, de zus van Theo op om de auto voor het echtpaar te gaan versieren. Het was de auto van Claude, een collega van Theo die op dat moment in l'Hippodrôme (een wijk van Bamako)verbleef. Met plastieke en stoffen bloemen, plukjes watten en hartjesballonnen werd de auto in een mum van tijd omgetoverd. Tegen middernacht keerden we terug naar de thuis van Sidonie in Moribabougou om daar meteen ons bed op te zoeken. Wij sliepen in een klein kamertje samen met de moeder, de tante en de zus van Theo. Ons werd het tweepersoonsbed aangewezen, zij sliepen op enkele matjes op de grond. Er was geen spraken van wisselen! 'Allez, couche-toi. Nous sommes habitués, oh'. Alle anderen sliepen of liever gezegd waakten buiten. De kleine kinderen lagen op het terras bij elkaar. Tot vroeg in de morgen hebben de jongeren gedanst en gezongen op het ritme van de jambee.
Ik heb me de hele nacht doodgezweet. Ik draaide en keerde om een fris plekje te vinden maar alles was warm. Verschillende keren hab ik gedacht naar buiten te gaan om wat lucht te happen maar uiteindelijk heb ik het toch heel de nacht uitgehouden in dit dichte slaapkamertje zonder ventilatoren. Oh, wat was het heerlijk om 's morgens een douche te nemen! De mensen die buiten geslapen hadden, hadden kou geleden maar waren gelukkig van een regenbui gespaard gebleven. We namen het ontbijt: een stuk brood met hele zoete melkkoffie en babbelden met Roquasien en Patrice, 2 Togolezen van onze Christelijke gemeenschap. Het ging over de vele scheidingen in Europa en de polygamie in Afrika en de verschillende manieren van bruiloft vieren. Heel interessant!!!
Tegen 8u kwamen Sr. Rosanna en Sr. Edith aan met de bruidegom. Theo had de nacht doorgebracht in Niamana zo was hij veilig voor vrienden en familie die houden van plannetjes smeden.
Theo was gekleed in traditionele kledij. Hij deed mij aan Ghandi denken. De panje over zijn schouder herkende ik meteen. Die had hij mij ook cadeau gedaan voor mijn verjaardag.
We zijn haast onmiddellijk vertrokken naar de mis. Nog voor Theo, Sidonie kon zien in haar prachtige kleed. De mensen verdeelden zich over de 3 jeeps. Voor één keer mochten er ook mensen achter op de auto van de zusters.
Marta en ik namen plaats achter in de kleine kapel. Zo konden we met onze rug tegen de muur leunen. We waren te moe om flink rechtop te zitten. Het was bovendien een ideale plaats om foto's te nemen!
De kapel was versierd met slingers. Maar degene die dit gedaan had, was niet al te slim geweest. De slingers waren rond de ventilatoren gedraaid met als gevolg dat we de ventilatoren niet konden gebruiken. In het begin was het te doen zonder ventilatoren maar in hte kleine kappeleke werd het stillaan warmer en warmer met al dat volk. Marta voelde zich onwel worden. Ze begon plots te transpireren, niet normaal. Het zweet liep van haar armen en haar gezicht. Ik was ongerust maar gelukkig ging het al wat beter toen ze een snoepke van Rosanna binnen had. Hihi, gelijk de kleine kindjes.
De mis duurde verschrikkelijk lang want het was niet enkel een mis voor de trouw van Sidonie en Theo maar tegelijk werden ook twee kindjes gedoopt waaronder Marie en werden er 5 mensen gevormd. Je moet niet vragen.
Na de mis werden we opgeschud door een kidnapping die voor de kappel plaatsvond. De collega's van Theo wilden Sidonie vastnemen om Theo te laten betalen. Maar deze laatste was op de hoogte van dit plannetje en had zijn compatriotten gewaarschuwd zich klaar te houden. Het was wel even schrikken want het ging er hevig aan toe maar uiteindelijk hebben de Togolezen het gehaald en is Sidonie veilig in onze versierde auto beland.
Op weg naar de plaats van het feest werd er goed wat afgetoeterd. Iedereen moest weten dat we feest hielden. Rosanna had er leute in.
Aangekomen hebben we gedanst, gebabbeld, gelachen, gegeten. Weliswaar met verschillend rond een bassin 'riz gras'. En de Togolezen hadden Lakasa klaargemaakt, ik geloof dat dit gefermenteerde maniok in gesuikerd water is. Dit brouwseltje is zeer dorstlessend.
Als dessert was er croupouc en ook crèmefraîchetaart maar die werd maar onder enkele mensen verdeeld. De afrikanen houden niet zo van taart. Misschien omdat ze dit nooit eten?
We hebben ons geschenk van de communauteit afgegeven: 4 grote kookpotten en zijn dan haast onmiddellijk vertrokken.
Het was goed geweest en er was bovendien nog tijd om de match Missira - Korofina (twee parochies) te zien. Eric speelde mee in Missira. Jawel, deze keer hebben ze gewonnen met 1-0
24 mei
We vierden het feest van Marie-Auxiliatrice met de leerlingen een dagje te vroeg.
Marta vertrok ‘s morgens vroeg met de zusters die naar de mis gingen in onze parochie. Zij had alweer een postpakket ontvangen van haar moeder. Ditmaal was het een vroeg verjaardagscadeau maar de inhoud bleek dezelfde: Nocilla, jambon, fuette, snoepjes, chocolade,.... ‘Enfant gatté’ noemen ze dat! Maar het verjaardagskaartje was vergeten. We deelden allen in de vreugde. De snoepjes verdwenen in onze voorraadschuif maar de rest ging naar de frigo van de Salesianen, die van de zusters missionarissen van Afrika (de gemeenschap waar Antonia woont) en die van onze communauteit. Terwijl Marta dus de toer maakte naar het postkantoor, bereidde ik het spel voor voor de jongste leerlingen, een estafette voor de kleuterklas en het eerste leerjaar.
De eerste twee uren van de dag was er gewoon les maar daarna hebben we de kleintjes een fijn spel bezorgd! Alleen ik voelde mij niet echt gesteund door de leerkrachten. Het leek wel of ik het geheel alleen moest trekken.
Het grote feest van Marie-Auxiliatrice hebben we gevierd in Soloma, een dorpje in de streek van Sikasso, gelegen tussen Bougouni en Sikasso. Père François, één van de priesters die ‘s maandags de mis komt doen op de missiepost, opende daar een schooltje. Het was zijn geboortedorp. Zo’n 300-tal kinderen vanuit de 7 dorpen rond Soloma en Soloma zelf komen hier naar school. Zij beschikken nu over 4 klassen met 60 plaatsen, een directie en 4 toiletten. Het grote probleem blijft nog water en elektriciteit. François heeft reeds een nieuw project opgesteld voor het waterprobleem maar hij is nog op zoek naar een ONG die dit project wil steunen. Het is echt knap wat François heeft kunnen realiseren. Zijn geschiedenis verplichtte hem in feite tot deze realisatie. Zijn verhaal is mij zeer goed bijgebleven.
Wanneer François geboren is, is zijn moeder gestorven. Volgens de traditie, moet een kind waarvan de moeder tijdens de bevalling sterft, sterven. Want de mensen geloven dat dit kind ongeluk brengt. Het kind wordt gestikt en zo wordt de familie van ongeluk bevrijd. François heeft zijn leven te danken aan zijn oudste zus. Zij heeft hem, als boorling, in een kallebas naar de zusters in Goualala, een naburig dorp, gebracht. De zusters hebben voor hem een Christelijke familie gezocht waar hij opgegroeid is. Hij ging niet naar school. Hij wist niet eens wat het was. Tot hij op een dag zijn nieuwsgierigheid niet kon bedwingen en hij met enkele vriendjes de school is binnengestapt. Wat hij daar leerde, vond hij zeer interessant en hij is blijven gaan. Hij was zeer intelligent en had de capaciteiten om verder te studeren. Zo is hij uiteindelijk priester geworden terwijl heel zijn familie moslim is. François kan zijn geschiedenis niet vergeten. In zijn auto ligt steeds een kallebas.
30 mei
Marta's verjaardag was maar zusenzo. Nu goed, we hebben heel wat voor haar gedaan en we hebben heel wat gelachen de avond ervoor maar de dag zelf voelde ze zich niet helemaal op haar plooi. Op verschillende momenten doorheen de dag heb ik haar met een betrokken gezicht gezien maar ik kon er niets aan doen. Ze had zorgen, dacht vaak aan thuis en aan haar vrienden...kort gezegd; het was een huildag voor haar. Zo'n dagen heb ik ook al achter de rug.
Donderdagavond zijn we met onze communauteit naar de broeders getrokken, zogezegd om 'Marie Auxiliatrice' te vieren.
De zusters lieten ons achter aan Centre Djoliba, in het centrum van de stad, daar hadden ze kip met frietjes en aloko(gefrituurde banaan) besteld. Marta en ik gingen met de taxi naar de broeders terwijl Rosanna en Edith de bestelling ophaalde. De broeders waren maar al te blij ons donderdagavond al te mogen ontvangen. Het duurde niet lang eer Rosanna en Edith aankwamen. Eric( goeie vriend en jongste broeder) hield Marta bezig, zo kon ik de koude schotel klaarmaken en het dessertje afwerken. Ik had een blikopener nodig en vond die maar niet dus liep ik gauw even naar de kamer om mijn handig allesinéénoverleefscoutsding te gaan halen. Op dat moment kwam Antonia, die ook uitgenodigd was, juist de trappen op. Ze kwam op het ideale moment om ongezien mee naar de kamer gaan. Zo bleef haar komst tot na de mis een verrassing voor Marta.
Antonia die voor het geschenkje zou zorgen was alles thuis vergeten, ons cadeautje maar ook dat van de broeders, hum. Oh, wat hebben we gelachen! We hebben ons hersenpan supersnel aan het denken gezet en hebben de oplossing gevonden. Ik had gelukkig zelf enkele dingen meegenomen: mijn grote gele (lievelingskleur van Marta)handdoek waarop geschreven stond: 'elkaar in de zon zetten is kei-tof' en een spiegel die ik beschilderd had met muzieknoten, enkele bloemetjes en een zin uit een lied dat Marta heel graag hoort: 'Mets dans tes yeux un peu de vie', verder had ik nog een geel tekenpotlood en een armband, gemaakt van pareltjes met de kleuren van de Malinese vlag, waarvoor fr. Charles gezorgd had. Die avond hebben we de handdoek, het potlood en de armband gegeven met een briefje 'continuera'.
Antonia had gelukkig wel aan de versiering gedacht! Ze had ballonnekes meegebracht terwijl ik voor uitgeknipte letters en een slinger had gezorgd. De tijd die reste alvorens de mis begon, hebben we in de kamer de ballonnen opgeblazen en het bed van Marta versierd. Aan de vier palen voor het muskietennet hing er een ballon en een zakje snoep voor ons snoepdozeke ;)
Daarna zijn we met onze kussenslopen vol met ballonnen en al het materiaal dat we nodig hadden om te versieren naar de eetkamer getrokken. 'FELICITATIONS MARTA' werd op de kast gekleefd, de gekleurde slinger werd aan haar stoel gehangen en de ballonnekes werden zowat overal verspreid. Hihi, ze gingen al aan het knallen voor het feest begon.
Gauw verdwenen we in de keuken om de schotels met groenten te decoreren en de cake te versieren met gesmolten chocolade (hier was geen vuur voor nodig!)
Toen het feestvarken naar boven kwam, was alles klaar! We hebben samen gegeten en toen was de tijd daar voor de dansende stoet met de cake, de kaartjes en de cadeautjes. Aja, we hadden de kaarsjes vergeten dus hebben we onze plan getrokken met één grote kaars en verschillende lucifertjes. 't Was sympathiek.
De broeders hadden zich ook mooi uit de slag getrokken. In de plastiek zak zat een kettinkje met Marie Auxiliatrice, een roze t-shirt, een roze pennenzak en een potlood met een ventje op. Ik heb enorm gelachen met die roze spulletjes. Marta haat deze kleur. En Rosanna maar beweren dat ze daar heel mooi mee stond:)
Daarna volgde ons geschenkje en als laatste dat van de zusters,een ketting met oorbellen en een schrijfmap.
Het was echt een gezellige avond!
30 mei, Joyeuse anniversaire!!! Ik ging natuurlijk aan het zingen. Toen Marta in de spiegel keek, zag ze daar haar eerste verrassing. Met de zeepstift die ik van Marieke gekregen had, had ik op de spiegel geschreven: 'Joyeux anniversaire, ma soeur!' Die dag zouden er nog vele verrassinkjes volgen.
We namen het ontbijt en maakte ons klaar om naar de stad te gaan. De schotels van Centre Djoliba moesten worden teruggebracht, we zouden langs de post gaan om enkele kaartjes te versturen en voor 'Rosanna' moest ik ook nog een boek gaan halen in de boekenwinkel van het groot hotel. Dit alles moesten we gedaan krijgen in 1 uur tijd want Eric had ons nodig om 10u. Maar het lukte ons. In de boekhandel kocht ik het boek 'Traditions et recettes africaines' van Sophie Ekoué. Het was bedoeld voor Marta's verjaardag vanwege de broeders. Marta is er me toch eentje zene. Ze houdt niet van koken maar kookboeken interessen haar. Toen ze vertelde dat ze er al verschillende gekocht had, kon ik niet anders dan lachen:)
Terwijl Marta, Eric hielp met de filmvertoning, ben ik snel om een kindersurprise gegaan. Marta had me al op voorhand gezegd dat ze kindersurprise wilde eten op haar verjaardag. In de Libanese supermarkt vond ik er geen of toch...één die verpakt zat in een assortiment van kindersurprise. Ach, dat beter dan niets.
Terug van inkopen doen, heb ik flan gemaakt van Nocilla (nutella) en heb ik mijn mails nagekeken. Marta is toen een uurtje gaan slapen.
's Middags hebben we samen gegeten en heeft Marta het boek gekregen.
Na de siësta hebben Eric en ik, Marta meegenomen naar een heerlijke plaats, de boerderij. Daar hebben we Fox, de hond, gezien en hebben we gewandeld tot aan de rivier, die nu stillaan aan het verbreden is.
Het was er zalig rustig. Marta zei me achteraf dat ze erg van genoten had van dit uitstapje.
's Avonds na het eten zijn we iets gaan drinken met Moïse( vriend en werkt in CPM) en Eric maar dat is niet zo fantastisch geweest. Het was duidelijk dat Marta er tegen haar zin bij zat.
Wel hebben we zo toevallig de dovenschool ontdekt waar we eerder al over hoorde vertellen. Daar willen we zeker eens langs gaan!
1 juni
Vandaag hebben we het vormsel van Kizito, Michel, Jacque en Valentine gevierd. De viering ging door in de grote, nieuwe kerk van Magnambougou. De vormelingen waren met een 140-tal van één parochie. Stel je voor! En dit in een land waar meer dan 90% van de bevolking moslim is.
15 juni
Vanmorgen zijn de meisjes van de foyer naar huis vertrokken. Ze hadden het geluk te kunnen meerijden met Sr. Auxilia en Sr. Thérésita. Enkel Odile wacht nu nog op haar grote zus. Ze is de enige die niet naar Touba afzakt tijdens de grote vakantie. Gisteren na het grote feest voor het eind van het schooljaar ben ik ziek gevallen met maagpijn en hevige diarree L .Sinds donderdag voelde ik mij niet honderd percent maar ik had geen tijd om ziek te zijn. Ik heb me gelukkig goed kunnen houden tot na het feest. De dokter is langsgeweest en ik moet weer een antibioticabehandeling ondergaan van 5 dagen. Ik hoop dat dit de laatste keer is dit jaar!
Het feest is echt geslaagd geweest. We hebben voor het eerst onze gloednieuwe polyvalente zaal in gebruik genomen. Elke klas, van klein tot groot had iets voorbereid. Hier volgt het programma:
- Beginlied: Changeons nos regards
Et la vie jaillira
Changeons nos regards
Le monde fleurira
- theater ‘Pretty Ritty’in het Engels gebracht door het zevende: het verhaal over een mooie muis die een echtgenoot zoekt en uiteindelijk de verkeerde uitkiest
- lied ‘If you’re happy’ eveneens gebracht door het zevende
- speech van de directrice en van de president van de ouderraad
- drie gedichten werden voorgedragen door de kleuterklas:
• Mon pays
Ma maîtresse a dit: ‘ Aime ton pays’
Ton pays à toi, mon pays à moi
Afrique, elle est toute belle
• Notre bien sur la terre
A nous, petits enfants,
Ce sont nos mères et pères
Ce sont nos bons parents
• J’étais petit ...
- uitdelen van de cadeaus voor de kleuters
- theater ‘Les enfants de la rue’ gebracht door de leerlingen van het eerste leerjaar
- lied ‘Les vacances sont là’ gezongen door heel het eerste leerjaar en door mij geschreven J Ik ben er fier op.
• L’année est passée, les vacances sont là.
Oui, c’est vite fini mais nous sommes en joie.
Tu te rappelles le temps d’animation ?
Nous nous rappelons que nous travaillions.
Maintenant on est fatigué !
Fermez les yeux tout de suite.
Tournez quelques fois en ronde.
Hé, qu’est-ce qui est passée ?
Mes pieds ne touchent plus le monde.
Je danse, je danse et je ne peux plus que rêver
Des vacances bien mérités !
Nous ne parlons pas tous.
Ne parlons pas tous la même langue.
Mes tu es mon ami, c’est la fête viens ici (bis)
- uitreiking ereprijzen eerste leerjaar
- theater gebracht door l’alphabétisation over een leerling die voortdurend spijbelt.
- Uitreiking ereprijzen alphabétisation
- Moderne dans gebracht door het zevende
- Uitreiking ereprijzen zevende
- Lied gezongen door de leerkrachten : ‘Mets dans tes mains un peu de joie’. Ik schaamde mij dood voor de manier waarop we dit lied naar voor gebracht hebben. Het was onverzorgd en onafgewerkt en niets waard in vergelijking met wat de leerlingen gebracht hadden. We hadden dan ook niet gerepeteerd. Marta en ik hadden twee weken van tevoren voorgesteld om samen met de leerkrachten iets te brengen. Iedereen was akkoord en zou iets bedenken maar tot vlak voor het grote gebeuren had niemand initiatief genomen. Mijn voorstel om een ritmisch spel te brengen was afgeblazen L Ik ben echt moe van voortdurend achter iedereen aan te zitten. Bij elk feest is het hetzelfde liedje. Niemand schiet in actie want niemand wil de organisatie op zich nemen. De redden is simple; het kost tijd en moeite! Is dat een voorbeeld van onderwijzer??? Dit is één van de dingen die ik hier ondervonden heb en waar ik vanbinnen echt kwaad om kan worden!
- Uitreiking prijzen voor goed gedrag
- Eindlied: ‘Don Bosco’:
• Il suffit que vous soyez jeunes
Pour que je vous aime beaucoup
Mon bonheur c’est d’être avec vous
Pour vous je donnerai ma vie
Don Bosco, o, o,…tu nous as aimé
Don Bosco, o, o,…tu nous as parlé de Dieu
Don Bosco, o, o,…tu nous as invité
A chercher le paradis.
Ouders, vriendjes, familie,...iedereen was uitgenodigd om naar het spektakel te komen kijken. Emilio en Eric zijn speciaal afgekomen vanuit Bamako. We hadden hen over het feest verteld en dus wilden ze ons werk zien. Echt sympathiek! Eric heeft voortdurend foto’s genomen dus zullen we achteraf mooie souvenirs hebben.
Na de voorstelling zijn alle uitgenodigden naar huis vertrokken en hebben we per klas samen gegeten in de schaduw van enkele bomen. De vrouwen hadden riz au gras klaargemaakt en de meisjes uit de foyer hadden voor bissap gezorgd. Het was echt gezellig om zo samen met de kinderen te eten.Het was een laatste samenzijn L
Nu hebben we de kinderen dus voor goed moeten achterlaten. De meisjes uit de foyer zijn zondagochtend vertrokken. Nu de rust is teruggekeerd, besef ik echt dat het jaar achter de rug is. Ik mis de kinderen enorm!!!
Nu afgelopen week zijn er ook verschillende dingen gebeurd waar ik echt triest om was.
Voor het feest hadden we aan elke leerling 1000 CFA gevraagd, wat heel veel is voor een arme wijk als Niamana. Met de 1000 CFA per leerling werd eten en drinken gekocht voor de kinderen en de leerkrachten: Rijst met groenten en vlees, bissap en tampico, feesteten dus. Enkele vrouwen zouden koken op de koer maar daarvoor moesten de leerkrachten er voor zorgen dat alle ingrediënten aangekocht zouden worden. Daar wilden ze graag voor zorgen...tot ze zagen dat alle prijzen werden nagevraagd en bijgehouden. Toen waren ze niet meer beschikbaar en zeiden ze dat we moeilijk deden. Gelukkig dat Marta alles goed heeft opgevolgd want anders waren verschillende duizenden franken in hun zakken verdwenen. Dat is toch om te huilen niet. DIKKE PROFITEURS!!!
Bovendien zei de leerkracht Frans dat we wat extra drank en eten moesten voorzien want dat hij vrienden zou uitnodigen. WAT IS DAT VOOR EEN HOUDING?? Gaan eten op kosten van arme gezinnen die er alles voor doen om hun kind een fijn feest te schenken? Je moet weten dat feesten hier in Mali betekent goed eten! Bovendien hebben de leerkrachten niets bijgelegd. Ik was echt triest toen ik de leerkracht van Frans zo hoorden spreken.
Dit alles kwam ter sprake tijdens de jaarevaluatie met alle leerkrachten. Nadien hebben we samen gegeten. De zusters hadden voor eten en drank gezorgd. Zij hadden de tafel gedekt voor self-service. En wat zegt die prof van Frans: ‘ik wil uit de kom eten’. Ik vond dit onrespectvol en heb hierop gereageerd. Maar hij lachte me uit in mijn gezicht en de anderen lachten mee dus heb ik hem maar gelaten. Hij heeft uit de kom gegeten samen met de andere profs. Voor mij was alles verpest!
Ik hoop dat zuster Rosanna voor volgend jaar een andere prof vindt want die man is in staat iedereen tegen haar op te zetten.
Tot 30 juni werken Marta en ik nog op de missiepost in Niamana. Daarna trekken we naar Bamako bij de broeders. We zullen nog een reisje maken maar ik weet nog niet exact waar we naartoe zullen gaan want Marta heeft werk gekregen van Vols (de organisatie waar zij mee naar hier gekomen is). Zij zal voor een weekje naar Guinée gaan om daar foto's te trekken, interviews te houden,...tout court informatie te gaan ronselen voor verschillende projecten die Vols gaat steunen. Ik denk niet dat ik met haar mee ga. We wachten nog op een mailtje van Fr. Ernan die ons zal weten te zeggen wanneer, waar, hoe,...Zo kan ik ook mijn planning maken voor de tijd dat Marta in Guinée zal zijn.
22 JUNI
Ik voel mij triest op dit moment. Ik heb juist afscheid moeten nemen van Edith. Zij is zeer plots naar Abidjan vertrokken. Vele vragen en bedenkingen spelen door mijn hoofd! Nu blijven we dus met drieën over in onze communauteit maar gelukkig is er in de foyer ook nog Viviane met wie we steeds een babbeltje kunnen slagen. We hebben nu veel te veel tijd maar we proberen die zo goed als mogelijk op te vullen
Vanmorgen zijn we met 7 man van onze christelijke communauteit een bezoek gaan brengen aan de jeugdgevangenis van Bamako. We waren met minder dan de helft van het aantal dat we gezegd hadden maar het was een toffe bende: Julien, Jacque, Eva, Theo, Charles, Marta en ik. Om half negen vertrokken we te voet naar de politiepost (ongeveer 3km). De mannen waren in een zeer goeie bui. Amaj, amaj, er ging geen minuut voorbij zonder lachbui! Het onderwerp ging van kinderen van God; dit zijn kleine felrode beestjes die na de regen overal te vinden zijn, tot Marakechs; de rijkelui uit de streek van Kayes. Zij trouwen de ene na de andere vrouw, steeds binnen dezelfde familie weliswaar om de rijkdom te bewaren, en aanvaarden alle kinderen van hun vrouwen als eigen kinderen, goedwetend dat het hun nakomelingen niet zijn!
We naderden de post, toen plots een ‘militair’,een man in uniform, ons bij zich riep. Hij vroeg op strenge toon vanwaar we kwamen en waar we heengingen. Bleek dat hij ons gegroet had. In al ons enthousiasme had geen van ons dit gemerkt. Hij vond dit ongepast en daarbij hij was ouder dan gelijk wie van onze bende. We hebben braaf geknikt bij alles wat hij zei en konden dan onze weg vervolgen. Wat wilde deze man? Zijn autoriteit laten zien?
Zoals gewoonlijk werden we door ‘les apprentis’ naar hun sotrama getrokken. ‘Drogba’,een jonge gast met lachend gezicht en voortdurend vloekende mond had ons weer mee kunnen krijgen. Hij draagt steeds een (dezelfde?) t-shirt van Drogba en is daar enorm fier op!
Het was bakken in de sotrama maar het traject was niet lang. Ik zat in een nogal ongemakkelijke houding, mijn hoofd ondersteund door mijn arm zoals ‘De denker’. Eva gaf mij een duwtje. ‘Cette position n’est pas bon!’Deze houding brengt je in een mijmertoestand. Het leidt je naar trieste en slechte gedachten. Hier in Afrika, willen ouders deze houding bij hun kinderen absoluut niet zien!
We kwamen aan bij de jeugdgevangenis. Alle poorten waren open. Op een eerste koer zagen we verschillende ateliers: ‘couturier’, ‘quincaillerie’, ‘menucerie’. In een hoek maakten enkele vrouwen het eten klaar. We gingen naar rechts en kwamen op een tweede koer, aan beide kanten laagbouw en voor ons een muur die de binnenplaats afsloot. Hier bevonden zich de slaapzalen, directie, secretariaat, magazijn,...absoluut niet groot! Er stonden enkele bomen, er lag een stapel houtblokken en enkele jongens pletten het graan, twee andere speelden dammen. Vlak bij hen zaten twee opvoeders of noem je het eerder bewakers die thee klaarmaakten en een bewaakster die op een bed lag te rusten. Wij namen plaats op enkele banken en wachtten. Op de muren waren de rechten van de mens geschilderd!
Na een half uur opende één van de bewakers de slaapzalen en de jonge gevangenen kwamen massaal naar buiten. Het waren een honderdtal jongens. Ze namen plaats in twee rijen en vertrokken naar de eerste koer. Na een tijdje werden wij bij hen geroepen. In de animatiezaal zaten de jongens aan de ene kant en onze plaats werd aangewezen aan de andere kant.
Zij zaten bijna allemaal op de grond. Voor ons waren er banken voorzien.
Het eerste wat mij opviel en wat ik nu nog steeds voor mij zie, zijn de ogen van deze jongemannen: ogen die hopeloosheid uitstralen, kwade ogen maar ook benieuwde ogen als van een klein kind.
We stelden ons voor, zongen en dansten en wisselden raadseltjes uit. Op zeker moment leek het of iedereen met aandacht bij het gebeuren was. Fantastisch gewoon! Nadien volgde een serieuzer gedeelte.Theo gaf een bemoedigend woordje en sprak over ‘le pardon’. Hij nodigde de jongens uit om een kleine getuigenis te geven. Daar waren niet veel kandidaten voor te vinden. Samake, een graadmagere jongen met een ware glimlach op het gezicht, vertelde ons dat hij iemand geslagen had tot dodens toe. Een andere jongen, wiens naam ik niet ken, had bij een gevecht een ander de buik opengereten. Voor deze jongens is er weinig hoop. Zij hebben een moord op hun geweten en zullen dus levenslang gevangen blijven. Eens ze, op papier, 18 jaar zullen zijn, zullen ze worden overgeplaatst naar de grote gevangenis van Bamako. En als de doodsstraf erdoor komt, zal dit hun lot zijn.
De jongens doen niets gedurende de dag. Ze hebben een tv en daarmee moeten ze het doen. Van studeren is geen spraken! Er zijn geen leerkrachten die hen onderwijzen! De ateliers zijn enkel voor hen die reeds een beroep uitoefenden. De anderen wordt niets nieuws aangeleerd.
We bedankten de ‘opvoeders’ en lieten zeep als geschenk achter.
Ik hoop dat de jongeren van onze Christelijke gemeenschap in de toekomst meermaals zullen animeren bij deze jonge gevangenen om hen op deze manier vreugdevolle en leerrijke momenten te geven.
23 JUNI: BEESTEN
Marta en ik zijn deze morgen naar Bamako vertrokken. Rita, de kokkin van de broeders, werkt niet op maandag en dus zouden wij voor de achterblijvenden het eten klaarmaken. Lluis en Carlos waren enkel met tweeën thuis want Eric en Emilio waren met Alain, aspirant, naar Touba vertrokken.
Nu, veel viel er niet klaar te maken want er was nog veel rest van gisteren maar Carlos vroeg ons een andere dienst. Hij had last van een zweer op zijn rug en vroeg ons om eens te kijken.
Eikes, toen we de plakker verwijderden zagen we naast de wonde iets zwartgrijzig. We wisten niet wat het was tot Marta het wilde verwijderde en het beest op de grond viel en kronkelde. Het was een made. Degoutant!!! Het was de eerste keer dat Carlos daar last van had maar hij ging er lichtjes over want hij kende de oorzaak en in feite doet het beestje niets.
Als je na het verwijderen de wonde goed ontsmet dan is er niets aan de hand.
Hoe kom je aan die beestjes? Een vlieg legt zijn eitjes op de t-shirt die te drogen hangt. Bij het dragen van de t-shirt worden de eitjes in je huid gewreven en vormt het zich tot een made. Wanneer na 3 tot 6 dagen deze made klaar is om zich om te vormen tot vlieg, kruipt hij uit je huid. Brr, ik krijg er al kiekenvel van. Je kan dit beestengedoe vermijden door je was aan beide kanten goed te strijken! Iets wat ik hier NOOIT gedaan heb!
Allemaal beestjes...deze nacht is de regen gevallen, wat een geluk is voor zovele boeren die daar al zolang op wachtten.Maar niet alleen dat, de regen heeft de termieten massaal meegebracht.
‘s Nachts komen zij op het licht afgevlogen. Zij verliezen hun vleugels en zijn de volgende morgen met hopen te vinden. De kinderen maar ook volwassenen rapen ze bijeen want het is een delicatesse. De beestjes worden gewassen en gedroogd in de zon. Daarna worden ze gegrild met een beetje zout. Ik heb geproefd en het is niet slecht maar wel vettig. Naar het schijnt ziet de koningin, de grootste en dikste termiet, wit van het vet. Die eet ik liever niet op!
Hier is Pinksteren goed verlopen. Marta en ik waren uigenodigd bij Theo en Sidonie. We hebben bij hen gegeten samen met de familie van Theo die al toegekomen was vanuit Togo. Het waren zijn moeder, zijn tante en zijn jongste zus, hele lieve goedlachse mensen.
Na het tafelen zijn we vertrokken voor het debat 'Wat betekent een christelijke communauteit?', dat geleid zou worden door Sr. Adrianne, een zuster uit de communauteit van Abidjan. Daarna zou de eucharistie volgen en de inzegening van de polyvalente zaal. Alles gebeurde in deze zaal. Ik was doodop van de 'korte' wandeling heen en terug van Theo's huis. Met deze ondragelijke hitte leek de weg enorm lang daarom stopten we af en toe in de schaduw van een boom.
Bon, tijdens de mis hebben de liederen mij wat opgemonterd. Bij de inzegening was de Heilige Geest te voelen. Wat een vreugde! Al zingend stapten we op een rij de zaal rond terwijl buiten de wind een gordijn van zand vormde.
Het is echt prachtig geweest. Na het gebeuren babbelden iedereen nog na zich te goed doend van een bissap.
18 mei
Hoe is den trouw van Theo en Sidonie geweest? Ze zijn gelukkig getrouwd. Het feest begon al op de vooravond. Theo had afgesproken met de jongeren van Moribabougou dat ze een programma zouden voorbereiden voor de jongeren van Niamana en hij had de minibus van zijn werk voor ons geregeld. Maar tot donderdagavond had nog geen kat zich aangemeld bij Julien, verantwoordelijke voor de jongeren van Niamana. Sidonie voelde zich ongerust en zenuwachtig. Ze vertelde dat ze maar niet kon slapen want dat ze steeds maar met de vraag zat of alles wel goed zou verlopen. Julien en ik besloten dus voor haar te bidden voor het slapengaan. Nu, zaterdagavond waren wemet meer dan 20 man en niet enkel jongeren maar ook de vrouwen met hun kleine kinderen. Vincentje was er maar ook kleine 'Marta'. Dit is Ange - Véronique, het dochtertje van Eva die Marta genoemd wordt omdat ze zo mollig is :) Ik had niet gedacht dat deze kleintjes ook de nacht zouden doordoen in Moribabougou. Tja, om 5u moeten opstaan is natuurlijk ook niet ideaal. Als er nog veel zouden bijkomen, zou de minibus 2 keer moeten rijden. Nee hoor, ze hadden wel een andere oplossing voor dit probleem. Aan weerskanten van de auto stond al een bank dus werd er in het midden nog één bijgeplaatst. We werden goed op elkaar gepropt maar iedereen kon mee. Vooraan deelden Julien en Pierre hun zetel. Als dit maar goed zouaflopen! Julien had het schitterende idee een gebed te doen voor een goede reis.
We passeerden de afslag van l'ancien pont. Oh nee, dus dit busje zou de hele toer langs Bamako doen? Bleek dat we eerst nog de rijst voor 's anderendaags moesten ophalen in Falladje (nog voor la tour d'Afrique). Ik had niet veel geduld want ik was moe en ik kon nergens tegen aanleunen. Ik zat in het midden van het busje. Bovendien stond er mij nog nachtelijk werk te wachten. In Moribabougou pikten we Claire, de zus van Theo op om de auto voor het echtpaar te gaan versieren. Het was de auto van Claude, een collega van Theo die op dat moment in l'Hippodrôme (een wijk van Bamako)verbleef. Met plastieke en stoffen bloemen, plukjes watten en hartjesballonnen werd de auto in een mum van tijd omgetoverd. Tegen middernacht keerden we terug naar de thuis van Sidonie in Moribabougou om daar meteen ons bed op te zoeken. Wij sliepen in een klein kamertje samen met de moeder, de tante en de zus van Theo. Ons werd het tweepersoonsbed aangewezen, zij sliepen op enkele matjes op de grond. Er was geen spraken van wisselen! 'Allez, couche-toi. Nous sommes habitués, oh'. Alle anderen sliepen of liever gezegd waakten buiten. De kleine kinderen lagen op het terras bij elkaar. Tot vroeg in de morgen hebben de jongeren gedanst en gezongen op het ritme van de jambee.
Ik heb me de hele nacht doodgezweet. Ik draaide en keerde om een fris plekje te vinden maar alles was warm. Verschillende keren hab ik gedacht naar buiten te gaan om wat lucht te happen maar uiteindelijk heb ik het toch heel de nacht uitgehouden in dit dichte slaapkamertje zonder ventilatoren. Oh, wat was het heerlijk om 's morgens een douche te nemen! De mensen die buiten geslapen hadden, hadden kou geleden maar waren gelukkig van een regenbui gespaard gebleven. We namen het ontbijt: een stuk brood met hele zoete melkkoffie en babbelden met Roquasien en Patrice, 2 Togolezen van onze Christelijke gemeenschap. Het ging over de vele scheidingen in Europa en de polygamie in Afrika en de verschillende manieren van bruiloft vieren. Heel interessant!!!
Tegen 8u kwamen Sr. Rosanna en Sr. Edith aan met de bruidegom. Theo had de nacht doorgebracht in Niamana zo was hij veilig voor vrienden en familie die houden van plannetjes smeden.
Theo was gekleed in traditionele kledij. Hij deed mij aan Ghandi denken. De panje over zijn schouder herkende ik meteen. Die had hij mij ook cadeau gedaan voor mijn verjaardag.
We zijn haast onmiddellijk vertrokken naar de mis. Nog voor Theo, Sidonie kon zien in haar prachtige kleed. De mensen verdeelden zich over de 3 jeeps. Voor één keer mochten er ook mensen achter op de auto van de zusters.
Marta en ik namen plaats achter in de kleine kapel. Zo konden we met onze rug tegen de muur leunen. We waren te moe om flink rechtop te zitten. Het was bovendien een ideale plaats om foto's te nemen!
De kapel was versierd met slingers. Maar degene die dit gedaan had, was niet al te slim geweest. De slingers waren rond de ventilatoren gedraaid met als gevolg dat we de ventilatoren niet konden gebruiken. In het begin was het te doen zonder ventilatoren maar in hte kleine kappeleke werd het stillaan warmer en warmer met al dat volk. Marta voelde zich onwel worden. Ze begon plots te transpireren, niet normaal. Het zweet liep van haar armen en haar gezicht. Ik was ongerust maar gelukkig ging het al wat beter toen ze een snoepke van Rosanna binnen had. Hihi, gelijk de kleine kindjes.
De mis duurde verschrikkelijk lang want het was niet enkel een mis voor de trouw van Sidonie en Theo maar tegelijk werden ook twee kindjes gedoopt waaronder Marie en werden er 5 mensen gevormd. Je moet niet vragen.
Na de mis werden we opgeschud door een kidnapping die voor de kappel plaatsvond. De collega's van Theo wilden Sidonie vastnemen om Theo te laten betalen. Maar deze laatste was op de hoogte van dit plannetje en had zijn compatriotten gewaarschuwd zich klaar te houden. Het was wel even schrikken want het ging er hevig aan toe maar uiteindelijk hebben de Togolezen het gehaald en is Sidonie veilig in onze versierde auto beland.
Op weg naar de plaats van het feest werd er goed wat afgetoeterd. Iedereen moest weten dat we feest hielden. Rosanna had er leute in.
Aangekomen hebben we gedanst, gebabbeld, gelachen, gegeten. Weliswaar met verschillend rond een bassin 'riz gras'. En de Togolezen hadden Lakasa klaargemaakt, ik geloof dat dit gefermenteerde maniok in gesuikerd water is. Dit brouwseltje is zeer dorstlessend.
Als dessert was er croupouc en ook crèmefraîchetaart maar die werd maar onder enkele mensen verdeeld. De afrikanen houden niet zo van taart. Misschien omdat ze dit nooit eten?
We hebben ons geschenk van de communauteit afgegeven: 4 grote kookpotten en zijn dan haast onmiddellijk vertrokken.
Het was goed geweest en er was bovendien nog tijd om de match Missira - Korofina (twee parochies) te zien. Eric speelde mee in Missira. Jawel, deze keer hebben ze gewonnen met 1-0
24 mei
We vierden het feest van Marie-Auxiliatrice met de leerlingen een dagje te vroeg.
Marta vertrok ‘s morgens vroeg met de zusters die naar de mis gingen in onze parochie. Zij had alweer een postpakket ontvangen van haar moeder. Ditmaal was het een vroeg verjaardagscadeau maar de inhoud bleek dezelfde: Nocilla, jambon, fuette, snoepjes, chocolade,.... ‘Enfant gatté’ noemen ze dat! Maar het verjaardagskaartje was vergeten. We deelden allen in de vreugde. De snoepjes verdwenen in onze voorraadschuif maar de rest ging naar de frigo van de Salesianen, die van de zusters missionarissen van Afrika (de gemeenschap waar Antonia woont) en die van onze communauteit. Terwijl Marta dus de toer maakte naar het postkantoor, bereidde ik het spel voor voor de jongste leerlingen, een estafette voor de kleuterklas en het eerste leerjaar.
De eerste twee uren van de dag was er gewoon les maar daarna hebben we de kleintjes een fijn spel bezorgd! Alleen ik voelde mij niet echt gesteund door de leerkrachten. Het leek wel of ik het geheel alleen moest trekken.
Het grote feest van Marie-Auxiliatrice hebben we gevierd in Soloma, een dorpje in de streek van Sikasso, gelegen tussen Bougouni en Sikasso. Père François, één van de priesters die ‘s maandags de mis komt doen op de missiepost, opende daar een schooltje. Het was zijn geboortedorp. Zo’n 300-tal kinderen vanuit de 7 dorpen rond Soloma en Soloma zelf komen hier naar school. Zij beschikken nu over 4 klassen met 60 plaatsen, een directie en 4 toiletten. Het grote probleem blijft nog water en elektriciteit. François heeft reeds een nieuw project opgesteld voor het waterprobleem maar hij is nog op zoek naar een ONG die dit project wil steunen. Het is echt knap wat François heeft kunnen realiseren. Zijn geschiedenis verplichtte hem in feite tot deze realisatie. Zijn verhaal is mij zeer goed bijgebleven.
Wanneer François geboren is, is zijn moeder gestorven. Volgens de traditie, moet een kind waarvan de moeder tijdens de bevalling sterft, sterven. Want de mensen geloven dat dit kind ongeluk brengt. Het kind wordt gestikt en zo wordt de familie van ongeluk bevrijd. François heeft zijn leven te danken aan zijn oudste zus. Zij heeft hem, als boorling, in een kallebas naar de zusters in Goualala, een naburig dorp, gebracht. De zusters hebben voor hem een Christelijke familie gezocht waar hij opgegroeid is. Hij ging niet naar school. Hij wist niet eens wat het was. Tot hij op een dag zijn nieuwsgierigheid niet kon bedwingen en hij met enkele vriendjes de school is binnengestapt. Wat hij daar leerde, vond hij zeer interessant en hij is blijven gaan. Hij was zeer intelligent en had de capaciteiten om verder te studeren. Zo is hij uiteindelijk priester geworden terwijl heel zijn familie moslim is. François kan zijn geschiedenis niet vergeten. In zijn auto ligt steeds een kallebas.
30 mei
Marta's verjaardag was maar zusenzo. Nu goed, we hebben heel wat voor haar gedaan en we hebben heel wat gelachen de avond ervoor maar de dag zelf voelde ze zich niet helemaal op haar plooi. Op verschillende momenten doorheen de dag heb ik haar met een betrokken gezicht gezien maar ik kon er niets aan doen. Ze had zorgen, dacht vaak aan thuis en aan haar vrienden...kort gezegd; het was een huildag voor haar. Zo'n dagen heb ik ook al achter de rug.
Donderdagavond zijn we met onze communauteit naar de broeders getrokken, zogezegd om 'Marie Auxiliatrice' te vieren.
De zusters lieten ons achter aan Centre Djoliba, in het centrum van de stad, daar hadden ze kip met frietjes en aloko(gefrituurde banaan) besteld. Marta en ik gingen met de taxi naar de broeders terwijl Rosanna en Edith de bestelling ophaalde. De broeders waren maar al te blij ons donderdagavond al te mogen ontvangen. Het duurde niet lang eer Rosanna en Edith aankwamen. Eric( goeie vriend en jongste broeder) hield Marta bezig, zo kon ik de koude schotel klaarmaken en het dessertje afwerken. Ik had een blikopener nodig en vond die maar niet dus liep ik gauw even naar de kamer om mijn handig allesinéénoverleefscoutsding te gaan halen. Op dat moment kwam Antonia, die ook uitgenodigd was, juist de trappen op. Ze kwam op het ideale moment om ongezien mee naar de kamer gaan. Zo bleef haar komst tot na de mis een verrassing voor Marta.
Antonia die voor het geschenkje zou zorgen was alles thuis vergeten, ons cadeautje maar ook dat van de broeders, hum. Oh, wat hebben we gelachen! We hebben ons hersenpan supersnel aan het denken gezet en hebben de oplossing gevonden. Ik had gelukkig zelf enkele dingen meegenomen: mijn grote gele (lievelingskleur van Marta)handdoek waarop geschreven stond: 'elkaar in de zon zetten is kei-tof' en een spiegel die ik beschilderd had met muzieknoten, enkele bloemetjes en een zin uit een lied dat Marta heel graag hoort: 'Mets dans tes yeux un peu de vie', verder had ik nog een geel tekenpotlood en een armband, gemaakt van pareltjes met de kleuren van de Malinese vlag, waarvoor fr. Charles gezorgd had. Die avond hebben we de handdoek, het potlood en de armband gegeven met een briefje 'continuera'.
Antonia had gelukkig wel aan de versiering gedacht! Ze had ballonnekes meegebracht terwijl ik voor uitgeknipte letters en een slinger had gezorgd. De tijd die reste alvorens de mis begon, hebben we in de kamer de ballonnen opgeblazen en het bed van Marta versierd. Aan de vier palen voor het muskietennet hing er een ballon en een zakje snoep voor ons snoepdozeke ;)
Daarna zijn we met onze kussenslopen vol met ballonnen en al het materiaal dat we nodig hadden om te versieren naar de eetkamer getrokken. 'FELICITATIONS MARTA' werd op de kast gekleefd, de gekleurde slinger werd aan haar stoel gehangen en de ballonnekes werden zowat overal verspreid. Hihi, ze gingen al aan het knallen voor het feest begon.
Gauw verdwenen we in de keuken om de schotels met groenten te decoreren en de cake te versieren met gesmolten chocolade (hier was geen vuur voor nodig!)
Toen het feestvarken naar boven kwam, was alles klaar! We hebben samen gegeten en toen was de tijd daar voor de dansende stoet met de cake, de kaartjes en de cadeautjes. Aja, we hadden de kaarsjes vergeten dus hebben we onze plan getrokken met één grote kaars en verschillende lucifertjes. 't Was sympathiek.
De broeders hadden zich ook mooi uit de slag getrokken. In de plastiek zak zat een kettinkje met Marie Auxiliatrice, een roze t-shirt, een roze pennenzak en een potlood met een ventje op. Ik heb enorm gelachen met die roze spulletjes. Marta haat deze kleur. En Rosanna maar beweren dat ze daar heel mooi mee stond:)
Daarna volgde ons geschenkje en als laatste dat van de zusters,een ketting met oorbellen en een schrijfmap.
Het was echt een gezellige avond!
30 mei, Joyeuse anniversaire!!! Ik ging natuurlijk aan het zingen. Toen Marta in de spiegel keek, zag ze daar haar eerste verrassing. Met de zeepstift die ik van Marieke gekregen had, had ik op de spiegel geschreven: 'Joyeux anniversaire, ma soeur!' Die dag zouden er nog vele verrassinkjes volgen.
We namen het ontbijt en maakte ons klaar om naar de stad te gaan. De schotels van Centre Djoliba moesten worden teruggebracht, we zouden langs de post gaan om enkele kaartjes te versturen en voor 'Rosanna' moest ik ook nog een boek gaan halen in de boekenwinkel van het groot hotel. Dit alles moesten we gedaan krijgen in 1 uur tijd want Eric had ons nodig om 10u. Maar het lukte ons. In de boekhandel kocht ik het boek 'Traditions et recettes africaines' van Sophie Ekoué. Het was bedoeld voor Marta's verjaardag vanwege de broeders. Marta is er me toch eentje zene. Ze houdt niet van koken maar kookboeken interessen haar. Toen ze vertelde dat ze er al verschillende gekocht had, kon ik niet anders dan lachen:)
Terwijl Marta, Eric hielp met de filmvertoning, ben ik snel om een kindersurprise gegaan. Marta had me al op voorhand gezegd dat ze kindersurprise wilde eten op haar verjaardag. In de Libanese supermarkt vond ik er geen of toch...één die verpakt zat in een assortiment van kindersurprise. Ach, dat beter dan niets.
Terug van inkopen doen, heb ik flan gemaakt van Nocilla (nutella) en heb ik mijn mails nagekeken. Marta is toen een uurtje gaan slapen.
's Middags hebben we samen gegeten en heeft Marta het boek gekregen.
Na de siësta hebben Eric en ik, Marta meegenomen naar een heerlijke plaats, de boerderij. Daar hebben we Fox, de hond, gezien en hebben we gewandeld tot aan de rivier, die nu stillaan aan het verbreden is.
Het was er zalig rustig. Marta zei me achteraf dat ze erg van genoten had van dit uitstapje.
's Avonds na het eten zijn we iets gaan drinken met Moïse( vriend en werkt in CPM) en Eric maar dat is niet zo fantastisch geweest. Het was duidelijk dat Marta er tegen haar zin bij zat.
Wel hebben we zo toevallig de dovenschool ontdekt waar we eerder al over hoorde vertellen. Daar willen we zeker eens langs gaan!
1 juni
Vandaag hebben we het vormsel van Kizito, Michel, Jacque en Valentine gevierd. De viering ging door in de grote, nieuwe kerk van Magnambougou. De vormelingen waren met een 140-tal van één parochie. Stel je voor! En dit in een land waar meer dan 90% van de bevolking moslim is.
15 juni
Vanmorgen zijn de meisjes van de foyer naar huis vertrokken. Ze hadden het geluk te kunnen meerijden met Sr. Auxilia en Sr. Thérésita. Enkel Odile wacht nu nog op haar grote zus. Ze is de enige die niet naar Touba afzakt tijdens de grote vakantie. Gisteren na het grote feest voor het eind van het schooljaar ben ik ziek gevallen met maagpijn en hevige diarree L .Sinds donderdag voelde ik mij niet honderd percent maar ik had geen tijd om ziek te zijn. Ik heb me gelukkig goed kunnen houden tot na het feest. De dokter is langsgeweest en ik moet weer een antibioticabehandeling ondergaan van 5 dagen. Ik hoop dat dit de laatste keer is dit jaar!
Het feest is echt geslaagd geweest. We hebben voor het eerst onze gloednieuwe polyvalente zaal in gebruik genomen. Elke klas, van klein tot groot had iets voorbereid. Hier volgt het programma:
- Beginlied: Changeons nos regards
Et la vie jaillira
Changeons nos regards
Le monde fleurira
- theater ‘Pretty Ritty’in het Engels gebracht door het zevende: het verhaal over een mooie muis die een echtgenoot zoekt en uiteindelijk de verkeerde uitkiest
- lied ‘If you’re happy’ eveneens gebracht door het zevende
- speech van de directrice en van de president van de ouderraad
- drie gedichten werden voorgedragen door de kleuterklas:
• Mon pays
Ma maîtresse a dit: ‘ Aime ton pays’
Ton pays à toi, mon pays à moi
Afrique, elle est toute belle
• Notre bien sur la terre
A nous, petits enfants,
Ce sont nos mères et pères
Ce sont nos bons parents
• J’étais petit ...
- uitdelen van de cadeaus voor de kleuters
- theater ‘Les enfants de la rue’ gebracht door de leerlingen van het eerste leerjaar
- lied ‘Les vacances sont là’ gezongen door heel het eerste leerjaar en door mij geschreven J Ik ben er fier op.
• L’année est passée, les vacances sont là.
Oui, c’est vite fini mais nous sommes en joie.
Tu te rappelles le temps d’animation ?
Nous nous rappelons que nous travaillions.
Maintenant on est fatigué !
Fermez les yeux tout de suite.
Tournez quelques fois en ronde.
Hé, qu’est-ce qui est passée ?
Mes pieds ne touchent plus le monde.
Je danse, je danse et je ne peux plus que rêver
Des vacances bien mérités !
Nous ne parlons pas tous.
Ne parlons pas tous la même langue.
Mes tu es mon ami, c’est la fête viens ici (bis)
- uitreiking ereprijzen eerste leerjaar
- theater gebracht door l’alphabétisation over een leerling die voortdurend spijbelt.
- Uitreiking ereprijzen alphabétisation
- Moderne dans gebracht door het zevende
- Uitreiking ereprijzen zevende
- Lied gezongen door de leerkrachten : ‘Mets dans tes mains un peu de joie’. Ik schaamde mij dood voor de manier waarop we dit lied naar voor gebracht hebben. Het was onverzorgd en onafgewerkt en niets waard in vergelijking met wat de leerlingen gebracht hadden. We hadden dan ook niet gerepeteerd. Marta en ik hadden twee weken van tevoren voorgesteld om samen met de leerkrachten iets te brengen. Iedereen was akkoord en zou iets bedenken maar tot vlak voor het grote gebeuren had niemand initiatief genomen. Mijn voorstel om een ritmisch spel te brengen was afgeblazen L Ik ben echt moe van voortdurend achter iedereen aan te zitten. Bij elk feest is het hetzelfde liedje. Niemand schiet in actie want niemand wil de organisatie op zich nemen. De redden is simple; het kost tijd en moeite! Is dat een voorbeeld van onderwijzer??? Dit is één van de dingen die ik hier ondervonden heb en waar ik vanbinnen echt kwaad om kan worden!
- Uitreiking prijzen voor goed gedrag
- Eindlied: ‘Don Bosco’:
• Il suffit que vous soyez jeunes
Pour que je vous aime beaucoup
Mon bonheur c’est d’être avec vous
Pour vous je donnerai ma vie
Don Bosco, o, o,…tu nous as aimé
Don Bosco, o, o,…tu nous as parlé de Dieu
Don Bosco, o, o,…tu nous as invité
A chercher le paradis.
Ouders, vriendjes, familie,...iedereen was uitgenodigd om naar het spektakel te komen kijken. Emilio en Eric zijn speciaal afgekomen vanuit Bamako. We hadden hen over het feest verteld en dus wilden ze ons werk zien. Echt sympathiek! Eric heeft voortdurend foto’s genomen dus zullen we achteraf mooie souvenirs hebben.
Na de voorstelling zijn alle uitgenodigden naar huis vertrokken en hebben we per klas samen gegeten in de schaduw van enkele bomen. De vrouwen hadden riz au gras klaargemaakt en de meisjes uit de foyer hadden voor bissap gezorgd. Het was echt gezellig om zo samen met de kinderen te eten.Het was een laatste samenzijn L
Nu hebben we de kinderen dus voor goed moeten achterlaten. De meisjes uit de foyer zijn zondagochtend vertrokken. Nu de rust is teruggekeerd, besef ik echt dat het jaar achter de rug is. Ik mis de kinderen enorm!!!
Nu afgelopen week zijn er ook verschillende dingen gebeurd waar ik echt triest om was.
Voor het feest hadden we aan elke leerling 1000 CFA gevraagd, wat heel veel is voor een arme wijk als Niamana. Met de 1000 CFA per leerling werd eten en drinken gekocht voor de kinderen en de leerkrachten: Rijst met groenten en vlees, bissap en tampico, feesteten dus. Enkele vrouwen zouden koken op de koer maar daarvoor moesten de leerkrachten er voor zorgen dat alle ingrediënten aangekocht zouden worden. Daar wilden ze graag voor zorgen...tot ze zagen dat alle prijzen werden nagevraagd en bijgehouden. Toen waren ze niet meer beschikbaar en zeiden ze dat we moeilijk deden. Gelukkig dat Marta alles goed heeft opgevolgd want anders waren verschillende duizenden franken in hun zakken verdwenen. Dat is toch om te huilen niet. DIKKE PROFITEURS!!!
Bovendien zei de leerkracht Frans dat we wat extra drank en eten moesten voorzien want dat hij vrienden zou uitnodigen. WAT IS DAT VOOR EEN HOUDING?? Gaan eten op kosten van arme gezinnen die er alles voor doen om hun kind een fijn feest te schenken? Je moet weten dat feesten hier in Mali betekent goed eten! Bovendien hebben de leerkrachten niets bijgelegd. Ik was echt triest toen ik de leerkracht van Frans zo hoorden spreken.
Dit alles kwam ter sprake tijdens de jaarevaluatie met alle leerkrachten. Nadien hebben we samen gegeten. De zusters hadden voor eten en drank gezorgd. Zij hadden de tafel gedekt voor self-service. En wat zegt die prof van Frans: ‘ik wil uit de kom eten’. Ik vond dit onrespectvol en heb hierop gereageerd. Maar hij lachte me uit in mijn gezicht en de anderen lachten mee dus heb ik hem maar gelaten. Hij heeft uit de kom gegeten samen met de andere profs. Voor mij was alles verpest!
Ik hoop dat zuster Rosanna voor volgend jaar een andere prof vindt want die man is in staat iedereen tegen haar op te zetten.
Tot 30 juni werken Marta en ik nog op de missiepost in Niamana. Daarna trekken we naar Bamako bij de broeders. We zullen nog een reisje maken maar ik weet nog niet exact waar we naartoe zullen gaan want Marta heeft werk gekregen van Vols (de organisatie waar zij mee naar hier gekomen is). Zij zal voor een weekje naar Guinée gaan om daar foto's te trekken, interviews te houden,...tout court informatie te gaan ronselen voor verschillende projecten die Vols gaat steunen. Ik denk niet dat ik met haar mee ga. We wachten nog op een mailtje van Fr. Ernan die ons zal weten te zeggen wanneer, waar, hoe,...Zo kan ik ook mijn planning maken voor de tijd dat Marta in Guinée zal zijn.
22 JUNI
Ik voel mij triest op dit moment. Ik heb juist afscheid moeten nemen van Edith. Zij is zeer plots naar Abidjan vertrokken. Vele vragen en bedenkingen spelen door mijn hoofd! Nu blijven we dus met drieën over in onze communauteit maar gelukkig is er in de foyer ook nog Viviane met wie we steeds een babbeltje kunnen slagen. We hebben nu veel te veel tijd maar we proberen die zo goed als mogelijk op te vullen
Vanmorgen zijn we met 7 man van onze christelijke communauteit een bezoek gaan brengen aan de jeugdgevangenis van Bamako. We waren met minder dan de helft van het aantal dat we gezegd hadden maar het was een toffe bende: Julien, Jacque, Eva, Theo, Charles, Marta en ik. Om half negen vertrokken we te voet naar de politiepost (ongeveer 3km). De mannen waren in een zeer goeie bui. Amaj, amaj, er ging geen minuut voorbij zonder lachbui! Het onderwerp ging van kinderen van God; dit zijn kleine felrode beestjes die na de regen overal te vinden zijn, tot Marakechs; de rijkelui uit de streek van Kayes. Zij trouwen de ene na de andere vrouw, steeds binnen dezelfde familie weliswaar om de rijkdom te bewaren, en aanvaarden alle kinderen van hun vrouwen als eigen kinderen, goedwetend dat het hun nakomelingen niet zijn!
We naderden de post, toen plots een ‘militair’,een man in uniform, ons bij zich riep. Hij vroeg op strenge toon vanwaar we kwamen en waar we heengingen. Bleek dat hij ons gegroet had. In al ons enthousiasme had geen van ons dit gemerkt. Hij vond dit ongepast en daarbij hij was ouder dan gelijk wie van onze bende. We hebben braaf geknikt bij alles wat hij zei en konden dan onze weg vervolgen. Wat wilde deze man? Zijn autoriteit laten zien?
Zoals gewoonlijk werden we door ‘les apprentis’ naar hun sotrama getrokken. ‘Drogba’,een jonge gast met lachend gezicht en voortdurend vloekende mond had ons weer mee kunnen krijgen. Hij draagt steeds een (dezelfde?) t-shirt van Drogba en is daar enorm fier op!
Het was bakken in de sotrama maar het traject was niet lang. Ik zat in een nogal ongemakkelijke houding, mijn hoofd ondersteund door mijn arm zoals ‘De denker’. Eva gaf mij een duwtje. ‘Cette position n’est pas bon!’Deze houding brengt je in een mijmertoestand. Het leidt je naar trieste en slechte gedachten. Hier in Afrika, willen ouders deze houding bij hun kinderen absoluut niet zien!
We kwamen aan bij de jeugdgevangenis. Alle poorten waren open. Op een eerste koer zagen we verschillende ateliers: ‘couturier’, ‘quincaillerie’, ‘menucerie’. In een hoek maakten enkele vrouwen het eten klaar. We gingen naar rechts en kwamen op een tweede koer, aan beide kanten laagbouw en voor ons een muur die de binnenplaats afsloot. Hier bevonden zich de slaapzalen, directie, secretariaat, magazijn,...absoluut niet groot! Er stonden enkele bomen, er lag een stapel houtblokken en enkele jongens pletten het graan, twee andere speelden dammen. Vlak bij hen zaten twee opvoeders of noem je het eerder bewakers die thee klaarmaakten en een bewaakster die op een bed lag te rusten. Wij namen plaats op enkele banken en wachtten. Op de muren waren de rechten van de mens geschilderd!
Na een half uur opende één van de bewakers de slaapzalen en de jonge gevangenen kwamen massaal naar buiten. Het waren een honderdtal jongens. Ze namen plaats in twee rijen en vertrokken naar de eerste koer. Na een tijdje werden wij bij hen geroepen. In de animatiezaal zaten de jongens aan de ene kant en onze plaats werd aangewezen aan de andere kant.
Zij zaten bijna allemaal op de grond. Voor ons waren er banken voorzien.
Het eerste wat mij opviel en wat ik nu nog steeds voor mij zie, zijn de ogen van deze jongemannen: ogen die hopeloosheid uitstralen, kwade ogen maar ook benieuwde ogen als van een klein kind.
We stelden ons voor, zongen en dansten en wisselden raadseltjes uit. Op zeker moment leek het of iedereen met aandacht bij het gebeuren was. Fantastisch gewoon! Nadien volgde een serieuzer gedeelte.Theo gaf een bemoedigend woordje en sprak over ‘le pardon’. Hij nodigde de jongens uit om een kleine getuigenis te geven. Daar waren niet veel kandidaten voor te vinden. Samake, een graadmagere jongen met een ware glimlach op het gezicht, vertelde ons dat hij iemand geslagen had tot dodens toe. Een andere jongen, wiens naam ik niet ken, had bij een gevecht een ander de buik opengereten. Voor deze jongens is er weinig hoop. Zij hebben een moord op hun geweten en zullen dus levenslang gevangen blijven. Eens ze, op papier, 18 jaar zullen zijn, zullen ze worden overgeplaatst naar de grote gevangenis van Bamako. En als de doodsstraf erdoor komt, zal dit hun lot zijn.
De jongens doen niets gedurende de dag. Ze hebben een tv en daarmee moeten ze het doen. Van studeren is geen spraken! Er zijn geen leerkrachten die hen onderwijzen! De ateliers zijn enkel voor hen die reeds een beroep uitoefenden. De anderen wordt niets nieuws aangeleerd.
We bedankten de ‘opvoeders’ en lieten zeep als geschenk achter.
Ik hoop dat de jongeren van onze Christelijke gemeenschap in de toekomst meermaals zullen animeren bij deze jonge gevangenen om hen op deze manier vreugdevolle en leerrijke momenten te geven.
23 JUNI: BEESTEN
Marta en ik zijn deze morgen naar Bamako vertrokken. Rita, de kokkin van de broeders, werkt niet op maandag en dus zouden wij voor de achterblijvenden het eten klaarmaken. Lluis en Carlos waren enkel met tweeën thuis want Eric en Emilio waren met Alain, aspirant, naar Touba vertrokken.
Nu, veel viel er niet klaar te maken want er was nog veel rest van gisteren maar Carlos vroeg ons een andere dienst. Hij had last van een zweer op zijn rug en vroeg ons om eens te kijken.
Eikes, toen we de plakker verwijderden zagen we naast de wonde iets zwartgrijzig. We wisten niet wat het was tot Marta het wilde verwijderde en het beest op de grond viel en kronkelde. Het was een made. Degoutant!!! Het was de eerste keer dat Carlos daar last van had maar hij ging er lichtjes over want hij kende de oorzaak en in feite doet het beestje niets.
Als je na het verwijderen de wonde goed ontsmet dan is er niets aan de hand.
Hoe kom je aan die beestjes? Een vlieg legt zijn eitjes op de t-shirt die te drogen hangt. Bij het dragen van de t-shirt worden de eitjes in je huid gewreven en vormt het zich tot een made. Wanneer na 3 tot 6 dagen deze made klaar is om zich om te vormen tot vlieg, kruipt hij uit je huid. Brr, ik krijg er al kiekenvel van. Je kan dit beestengedoe vermijden door je was aan beide kanten goed te strijken! Iets wat ik hier NOOIT gedaan heb!
Allemaal beestjes...deze nacht is de regen gevallen, wat een geluk is voor zovele boeren die daar al zolang op wachtten.Maar niet alleen dat, de regen heeft de termieten massaal meegebracht.
‘s Nachts komen zij op het licht afgevlogen. Zij verliezen hun vleugels en zijn de volgende morgen met hopen te vinden. De kinderen maar ook volwassenen rapen ze bijeen want het is een delicatesse. De beestjes worden gewassen en gedroogd in de zon. Daarna worden ze gegrild met een beetje zout. Ik heb geproefd en het is niet slecht maar wel vettig. Naar het schijnt ziet de koningin, de grootste en dikste termiet, wit van het vet. Die eet ik liever niet op!
Monday, June 2, 2008
maart-april
29 maart. Het kwam zo onverwachts. Marta en ik hadden de wekelijkse nettoyage gehouden en we hadden ook de grote kuis gedaan voor het vertrek naar Sikasso (rugzak, schoenen, sandalen, kledij,…). We hadden een trip naar Sikasso gepland in de tweede week van de paasvakantie.
Er hing een wreveling in de lucht. Ik voelde me lasting worden op Marta omdat ze mij maar alleen liet met de voorbereiding van de ‘Chasse au trésor’. Het leek me dat ze zich ook niet goed in haar vel voelde. Na het eten (13u11) kregen we een bericht van Eric: ‘Worst news’. Beiden dachten we dat het om de dood van een jongen uit het koor van Niarela (Christelijke communauteit van de broeders) ging. Daar waren we al eerder van op de hoogte want vrijdag nog waren we in CPM geweest en hadden daar Oumar en Moïse ontmoet.
Tijdens de siësta belde Eric met de vraag Bernarda te mogen spreken. Het was dringend!Bernarda was in Lome. Rosanna dan… zij was in huis. We zouden laten rinkelen als we haar gevonden hadden. Als de bliksem haasten we ons naar de villa. Eric bracht ons inderdaad het slechtste nieuws dat we hadden kunnen denken. Op de terugweg van Bandiagara naar Bamako (De broeders hadden een reis gemaakt naar Gao in het Noorden) hadden de broeders klapband gehad. De auto was onbestuurbaar geraakt en was verschillende keren over kop gegaan. Emilio als chauffeur had niets, Lluis die naast Emilio zat, had 2 wonden aan het hoofd, Eric was een moment bewusteloos geweest maar had verder enkele kneuzingen en Tim die net als Eric uit de auto geslingerd geweest was, was verkeerd terecht gekomen. Hij was op slag dood!!!!
Toen ik het bericht hoorde, beefde ik helemaal. Ik kon het niet geloven. Rosanna heeft onmiddellijk Bernarda bericht en de broeders in Sikasso. Daarna zijn we vertrokken naar de plaats van het ongeluk. Het was zo’n 7 km van Konobougou, nabij Fana. Het was akelig op de plaats te zijn waar Tim gestorven was. De auto was per total en stond een eindje van de weg in de brousse. Wat een wonder dat er niet meer doden waren. Samen met Emilio wachtten we op de mecaniekers die de band zouden vervangen om zo de auto weg te trekken. Iedereen was stil. Ik bewonder Emilio voor zijn geduld en zijn steeds maar weer willen herhalen van het gebeuren. Het was al donker toen we vertrokken naar Bamako. De auto mochten we achterlaten bij de pastoor van Fana.
Een hele week zijn we in Bamako gebleven. We hielpen waar we konden. Rita helpen met eten klaarmaken, mensen ontvangen en fris water aanbieden, de kamers in orde brengen voor de medebroeders die van overal naar Bamako kwamen afgezakt (Burkina, Senegal, Ivoorkust, Togo, Guinée). Deze week heeft onze band met de broeders gesterkt.
Woensdag 2 april hebben we de begrafenis van Tim gehouden op de koer van de school van de kathedraal. Het lichaam was niet aanwezig want het moest al om 15u in de luchthaven zijn. De mis werd voorgegaan door de aartsbisschop, Monseigneur Jean Zerbo, vergezeld van een veertigtal andere priesters. Carlos deed de homilie. Ik kende hem niet echt. ‘k Had hem voordien éénmaal bij de broeders gezien maar ik zie hem een goeie vriend van me worden. Hij houdt enorm van steken geven en ik train me in het raak antwoorden ;)
Carlos is wiskundige en provinciaal econoom. Hij is enorm verstandig. Het tempo waarin hij denkt en oplost is onvoorstelbaar. Hij heeft ook conservatorium gedaan.
Zaterdag hebben we samen gezongen. Dit was zalig! Hij speelde gitaar en ik zong. Achteraf zei Emilio ons dat we geen medelijden hadden. ‘Oeps’, ik had er niet aan gedacht dat Emilio siësta hield in de kamer naast ons. Maar hij kon er om lachen.
Nu zijn enkel Emilio en Eric van de communauteit aanwezig. Lluis is vertrokken met Tim naar Barcelona. Tim is een zwaar verlies voor de congregatie. Dat was aan iedereen te merken.
(Het lijk werd overgevlogen met Air France maar wat een service???? De kist werd vergeten in Parijs. Dit moest er nog bij komen.)
In Bamako krijg ik vele kansen om contacten te leggen met andere jongeren. Op 20 april nodigde Eric mij uit voor een ceremonie van de scouts, le reprise des foulards. Hé, op deze uitnodiging ging ik graag in want ik wilde weten hoe het er bij de scouts hier aan toe ging. Ik wist al lang dat er een beginnende scoutsgroep was in Missira maar had nog geen kennis gemaakt.
Afspraak om kwart na 7 aan CPM! Die ochtend hebben we om 6u het terrein van de zusters verlaten. We namen de sotrama tot aan la Tour d’Afrique en zochten daar een taxi om rechtstreeks naar Missira te gaan. Zo zouden we zeker op tijd zijn. En dat waren we ook, zelfs 3 kwartiers te vroeg. Eric was er al. Hij was druk bezig de laatste voorbereidingen te treffen; Wie doet wat tijdens de eucharistie? Wat wordt van de priester verwacht?
Bon, het was zo’n beetje op het laatste nippertje gedoe zoals ik dat bij onze scouts ook vaak gezien heb.
De viering werd verzorgd door het koor van de scouts. Hum, dan kan ik toch wel zeggen dat ons gidsenkoor excellent was!
De sjaaltjes werden gezegend en de nieuwe gidsen en scouts plaatsten zich op een rij voor het altaar. Terwijl 2 scouts het beloftelied zongen, werden de sjaaltjes uitgedeeld.
Ik zong natuurlijk uit volle borst mee. ‘k Was maar al te fier ook te behoren tot de scouts. Het beloftelied was slecht gekend en ze zongen de strofen op de melodie van het refrein. Dat viel me wel tegen! Ik kreeg al direct zin het beloftelied correct aan te leren.
Marta voelde zich minder goed in haar vel. Ze schaamde zich dood toen ze zag hoe ik volledig in de ban, groette tijdens het beloftelied. “Ostia!”, en ze draaide haar hoofd de andere kant op. Marta is helemaal niet scoutsgezind. Ze had er eigenlijk liever niet bij geweest want zij is van mening dat de scouts als militairen zijn en daar heeft ze een verschrikkelijke hekel aan. Maar ik vind dat ze geen recht van spreken heeft als ze enkel de scouts kent als de jeugd in uniform die ‘gevaarlijke’ proeven doen.
Na de mis werd er rassemblement gehouden en tot mijn grote vreugde sprak de leider, Vincent Zerbo, mij aan. (Ik had al eerder kennis met hem gemaakt op de bedevaart naar Kita maar dit was hij blijkbaar al vergeten.Nu, zijn naam was mij ook al ontgaan, zene) Hij had mij zien groeten en vroeg naar mijn engagement. Ik mocht al meteen een woordje geven in het midden van de cirkel. Daarna moest ik mee op de foto.
Hé, merci Eric ! Hij zal me op de hoogte houden van de activiteiten van de scouts aangezien hij ‘padre’ is. Misschien krijg ik wel de kans om het scoutskamp mee te doen, wie weet.
Het afgelopen weekend (26-27 april)was voor mij superformiweldigenfantacolozachtig! We hebben mijn verjaardag goed gevierd en ik heb me ook fantastisch gevoeld op het jongerenpaasfeest. Vrijdagavond 25 april zijn we met z’n vieren gaan eten voor mijn verjaardag en die van Antonia. Zij is 2 januari 30 geworden maar we hadden dit nog niet gevierd. Eric had voor ons het restaurant gekozen. We aten in den Byblos, één van de vele Lybanese restaurants. De broeders hadden er ook gegeten voor de verjaardag van Eric. Je kunt er alles eten. Na de bestelling haalden we het cadeautje voor Antonia boven, een mooie doos vol kleine verrassinkjes! Daar hadden we de nacht te voren nog laat aan gewerkt. We zijn niet aan 30 dingen geraakt maar wel aan een heleboel: cd met onze favouriete muziek, moppen, aanmoedigende zinnen, een zakdoek, confituur, choco, een goed boek (Ebène), een aftelkalender met foto’s van ons voor de tijd die ze in Mali zal moeten doorbrengen zonder ons, onze gegevens, een verjaardagskaart, ballonnen, snoepjes, foto’s, een prent van Don Bosco, een beeldje van Marie Auxiliatrice, kerstversiering,…’t Was kei leuk Antonia te zien uitpakken. En wij maar foto’s nemen. Wat een show.
Oei, daar kwamen ze al af met het eten. Gauw alles terug ingepakt want de tafel lag vol. De twee Spanjaarden ;) werden spaghetti carbonada voorgeschoteld, Eric at een pizza en ik lasagne. Hum, toch maar een raar zurig smaakje L
En ...- na de maaltijd was er een verrassing voor mij. Even de ogen toe. Cool, Marta had het voor elkaar gekregen iedereen de verjaardagskaart te laten tekenen, zelfs Diallo had ondertekend en daarbij kreeg ik nog 2 cd’s met muziek van Mali. Waaronder 1 cd van Tata Pound, een rapgroep die we leerden kennen dankzij een vriendelijke taxichauffeur. De andere cd is gevuld met jazzmuziek. Verder kreeg ik een ketting en oorbellen cadeau. Waw, dat had ik echt niet verwacht!
Ah ja, ‘k ben nog vergeten vertellen dat alvorens uit eten te gaan het trio mij al een super voorstelling gegeven had. Een reeks foto’s gaven een souvenir van mijn ervaringen in Mali tot nu toe.
We babbelden, lachten en amuzeerden ons goed. Tegen 10u zijn we naar CPM vertrokken om daar Eric af te zetten want daarna zijn we nog iets gaan drinken om wat bij te kletsen. En dat was nodig. Zaterdag was het mijn verjaardag en dit heb ik geweten. De zusters waren mij niet vergeten. Ze wensten mij één na één een gelukkige verjaardag. Sr. Bernarda had voor koekjes gezorgd bij het ontbijt. De 26ste april vierden we niet enkel mijn verjaardag maar was het ook het feest van het instituut en het feest van de Mère générale. Reden te meer dus om te vieren.
‘s Morgens hield ik de bib open en trakteerde ik ieder die langskwam op een snoepje.
Om 11u45 was er de mis in het huis van de zusters met niemand minder dan de broeders. Dit was het grootste geschenk dat ze me hadden kunnen geven. Wie had dit idée in zijn hoofd gekregen. We vierden samen eucharistie en aten een feestmaal bereid door Vivianne, de pizzaman en Edith. Edith had een heerlijke cake gebakken en Vivianne had een fantastisch voorgerecht gemaakt. Ze had met de groenten mijn naam en leeftijd geschreven. Zij is echt wel heel creatief. Het is een vrouw met enorm veel talenten.
Al dansend en zingend werden de taart en de geschenkjes aangebracht. Met al die zusters en broeders van Don Bosco hier was de animatie verzekerd. Bij elk geschenk dat ik te voorschijn haalde, Word er luid ‘Oh’ geroepen. Je kan het je wel al voorstellen, zeker? Ik had de vreugde van een klein kind in mij. Waar hadden ze hun ideeën toch vandaan gehaald. Marta had zeker wat ingefluisterd! 2 t-shirten (die kwam ik tekort), een lampje dat in het boek geschoven wordt om s'avonds te lezen (zo stoor ik Marta niet), oorbellen en een ketting, een handtas, een foto van de communauteit, een sleutelhanger van Don Bosco, een waaier (met deze hitte komt dat zeker van pas).
En weet je wie er tegen het einde van de maaltijd aankwamen? Sr. Auxilia en Fr. Eli uit Touba. Het Feest kon niet meer stuk. Alle gemeenschappen van Mali waren vertegenwoordigd behalve Sikasso. Voor mij was het super geweest en ik denk dat iedereen er van genoten heeft. Tegen 14u zijn de broeders van Bamako samen met Eli en Marta vertrokken en hebben we met de overgeblevenen samen opgeruimd. De rest van de taart hebben we aan de meisjes gegeven en die waren natuurlijk ook super blij. Telkens ik in hun buurt kwam, zongen ze ‘ Gelukkige verjaardag’ of liever ‘Joyeux anniversaire’.
Om 15u30 was er oratorio en ook daar hebben de kinderen verschillende keren voor mij gezongen en heb ik getrakteerd. De snoepjes die ons moeke meegebracht had kwamen hiervoor van pas. Je had deze kinderen hun ogen moeten zien toen ik de ‘bonbons’ bovenhaalde! Wie te laat kwam, had pech. Ik stond deze keer alleen voor de groep want Theo had zijn werk in ‘t fabriek maar tegen 18u kwam hij toch nog af. Marta had met hem afgesproken dat hij mij naar CPM zou brengen, met de brommer weliswaar. Wat een schatten toch allemaal!
In CPM was het jongerenpaasfeest zeer goed georganiseerd. Het was ongelofelijk fantastisch. Zoveel jongeren bij elkaar. Ik ben bekende en minder bekende tegengekomen; jongeren van het koor 'Don Bosco', jongeren van de foyer CPM, jongeren die ik een keer ontmoet heb toen ik met Theo in Moribabougou, kisito (christelijke jeugdbeweging) gehouden heb,...
Het feest stak goed ineen. Er werden sketchkes voorgebracht. we hebben de film 'the mission' bekeken en zaterdagavond was er soirée dansante. Het was al lang geleden dat ik mij zo had uitgeleefd.
De nacht was maar kort want zondagochtend werd er eucharistie gehouden om 8u. Het was een zeer vreugdevolle paasviering. Je kon niet anders dan dansen op het einde. Onvergetelijk gewoon!
Na de eucharistie was er conferentie, gegeven door een witte pater, Père Laurent. We voerden een debat over het thema 'Wat betekent het paasfeest voor ons vandaag?'.
Interessant maar wel jammer dat er zo weinig tijd voor uitgetrokken was. Verder was er nog een bijbelquiz maar daar heb ik niet aan meegedaan want het eerste deel van het spel was al gespeeld zaterdag voor ik toekwam.
Alle leuke dingen kwamen tesamen. 26 april om 20u20 landde de broer van Marta in Bamako. Ik was blij voor Marta dat zij ook iemand van de familie mocht ontvangen. Juan zou 1 week blijven. Gedurende die week hebben Marta en Juan bij de broeders gelogeerd. Daar hadden ze een geklimatiseerde kamer. Dit was het beste voor Juan want in deze periode is het vaak niet uit te houden van de hitte. Bovendien zijn wij er stillaan aan gewend geworden maar als je van het koude Europa komt, is het verschil in temperatuur zeer groot en zelfs gevaarlijk (42 graden in de schaduw)
Pff, die zondagavond 27 april moest ik dus alleen naar Niamana vertrekken. Het was de eerste keer dat ik alleen de weg naar huis deed. ‘t Was heel anders zonder Marta en ik miste haar al diezelfde avond; geen gezellig nababbelen van de dag. Zo lang heb ik haar niet moeten missen want maandagmiddag kwam het tweetal naar Niamana. Juan maakte zo kennis met onze leef-en werkomgeving in CSMA. Ze bleven hier slapen want dinsdagochtend had Marta de hele morgen les. Juan met zijn lange haren had nogal een bekijk bij de leerlingen en wat foto’s betreft: hij is nog erger dan ons moeke. Maar dat was heel goed. Op die manier hebben we wat meer foto’s van de omgeving, de kinderen en onszelf.
‘s Avonds was er een herdenkingsviering voor Tim in Niarela. Juan en Marta zouden sowieso terugkeren maar tot mijn grote verrassing wilden Auxilia en Edith ook gaan dus profiteerde ik van deze gelegenheid!
Juan spreekt geen Frans dus communiceerden we in het Engels. Hé, ‘t Is niet simple om even om te schakelen. Dat zorgde voor leuke taalfouten. De herinneringen aan de franssprekende Amerikaanse dokter kwamen boven. Oh, wat hebben we gelachen. Je kan je wel voorstellen hoe het geklonken moet hebben.
Op de terugweg hebben we Fr. Eli en zijn inkopen meegenomen. Wanneer de broeders en zusters van Touba naar Bamako komen afgezakt, profiteren ze om grote inkopen te doen. Dus was de wagen goed geladen. Ik zat bijna op Eli’s schoot.
1 mei, dit jaar viel Onze- Lieve- Heerhemelvaart en het feest van de arbeid tesamen. De religieuzen van Bamako hielden een uitstap en ze hadden voor deze gelegenheid gekozen om naar Niamana af te zakken. Hier zouden ze van de ruimte kunnen genieten om even op adem te komen. Bovendien was de polyvalente zaal net af en konden we die dan al meteen in gebruik nemen. Aangezien Sr Bernarda op 28 april naar Spanje vertrokken was (haar vader is op 1 mei overleden) en Marta met haar broer in Bamako de toerist uithing, waren ze maar met weinigen om het feest voor te bereiden. Ik besloot dus te blijven om een handje toe te steken. Ook Lucie, volontaire sacrée de Don Bosco, die eveneens één van onze animatoren van het oratorio is, kwam helpen. Gelukkig want de religieuzen kwamen massaal opdagen. Ik geloof dat ze met zo´n 60-tal waren ! Ik heb verschillende bekenden teruggezien ; père Laurent, de salesianen, Dieudonné, een vriend van Eric die ik in Kita ontmoette. Anderen leerde ik beter kennen. Na een natje en een droogje begonnen we met de eucharistie, in de polyvalente zaal weliswaar waarna we samen maaltijd hielden in de eetzaal van de foyer. Ieder had zijn deel meegenomen. Er was dus vanalles te proeven. Emilio wees me expliciet op het heerlijke dat zij meegebracht hadden. Jaja, Marta had voor deze gelegenheid de schort omgedaan en had tortillas klaargemaakt. (Marta kookt anders nooit!)De presentatie was niet al te denderend maar het smaakte verrukkelijk!
Wat is de wereld toch klein! Ik sprak met Sr Agnes Marie. Zij is directrice van de communauté de Verbe de Vie in Sebinicoro. Zij is goed bevriend met Sr Agnes uit Tibériade in Lavaux – sainte – Anne. Ze draagt hetzelfde habijt als de zusters in Tibériade. Ze vertelde me dat de communauté de Tibériade zich geïnspireerd had op hun kledij voor het vinden van een gepast habijt. Ze vroeg me wanneer ik zou terugkeren naar België en of ik een brief zou willen overbrengen naar Sr Agnes. Grappig!
Na een stevige maaltijd en de afwas die volgde, zagen we elkaar terug in de polyvalente zaal. Sr Edith en ik hadden een muzikaal pakket voorbereid. Oh, wat hebben we gelachen! En daarna volgde het spel ‘ La vache sans tache’ te vergelijken met het spel ‘ rippelstippel’ in het Nederlands. Man, man,‘t amusement was verzekerd. Nadien kwamen verschillende mij vragen of ik de spelen niet kon doorgeven. Dat heb ik dan natuurlijk ook gedaan. Zo leerde ik trouwens fr. Charles kennen, een confrère van Dieudonné.
De stoet trok terug naar Bamako en ik kon meereizen met een père blanc. De Salésianen waren na het eten al direct vertrokken want ze wilden de match Missira – Korofina (twee parochies) niet missen. Nu ja, veel heeft hun gesupport niet uitgehaald. Ze hebben verloren met 0-1!
Het feest was anderzijds heel goed geweest :-)
Er hing een wreveling in de lucht. Ik voelde me lasting worden op Marta omdat ze mij maar alleen liet met de voorbereiding van de ‘Chasse au trésor’. Het leek me dat ze zich ook niet goed in haar vel voelde. Na het eten (13u11) kregen we een bericht van Eric: ‘Worst news’. Beiden dachten we dat het om de dood van een jongen uit het koor van Niarela (Christelijke communauteit van de broeders) ging. Daar waren we al eerder van op de hoogte want vrijdag nog waren we in CPM geweest en hadden daar Oumar en Moïse ontmoet.
Tijdens de siësta belde Eric met de vraag Bernarda te mogen spreken. Het was dringend!Bernarda was in Lome. Rosanna dan… zij was in huis. We zouden laten rinkelen als we haar gevonden hadden. Als de bliksem haasten we ons naar de villa. Eric bracht ons inderdaad het slechtste nieuws dat we hadden kunnen denken. Op de terugweg van Bandiagara naar Bamako (De broeders hadden een reis gemaakt naar Gao in het Noorden) hadden de broeders klapband gehad. De auto was onbestuurbaar geraakt en was verschillende keren over kop gegaan. Emilio als chauffeur had niets, Lluis die naast Emilio zat, had 2 wonden aan het hoofd, Eric was een moment bewusteloos geweest maar had verder enkele kneuzingen en Tim die net als Eric uit de auto geslingerd geweest was, was verkeerd terecht gekomen. Hij was op slag dood!!!!
Toen ik het bericht hoorde, beefde ik helemaal. Ik kon het niet geloven. Rosanna heeft onmiddellijk Bernarda bericht en de broeders in Sikasso. Daarna zijn we vertrokken naar de plaats van het ongeluk. Het was zo’n 7 km van Konobougou, nabij Fana. Het was akelig op de plaats te zijn waar Tim gestorven was. De auto was per total en stond een eindje van de weg in de brousse. Wat een wonder dat er niet meer doden waren. Samen met Emilio wachtten we op de mecaniekers die de band zouden vervangen om zo de auto weg te trekken. Iedereen was stil. Ik bewonder Emilio voor zijn geduld en zijn steeds maar weer willen herhalen van het gebeuren. Het was al donker toen we vertrokken naar Bamako. De auto mochten we achterlaten bij de pastoor van Fana.
Een hele week zijn we in Bamako gebleven. We hielpen waar we konden. Rita helpen met eten klaarmaken, mensen ontvangen en fris water aanbieden, de kamers in orde brengen voor de medebroeders die van overal naar Bamako kwamen afgezakt (Burkina, Senegal, Ivoorkust, Togo, Guinée). Deze week heeft onze band met de broeders gesterkt.
Woensdag 2 april hebben we de begrafenis van Tim gehouden op de koer van de school van de kathedraal. Het lichaam was niet aanwezig want het moest al om 15u in de luchthaven zijn. De mis werd voorgegaan door de aartsbisschop, Monseigneur Jean Zerbo, vergezeld van een veertigtal andere priesters. Carlos deed de homilie. Ik kende hem niet echt. ‘k Had hem voordien éénmaal bij de broeders gezien maar ik zie hem een goeie vriend van me worden. Hij houdt enorm van steken geven en ik train me in het raak antwoorden ;)
Carlos is wiskundige en provinciaal econoom. Hij is enorm verstandig. Het tempo waarin hij denkt en oplost is onvoorstelbaar. Hij heeft ook conservatorium gedaan.
Zaterdag hebben we samen gezongen. Dit was zalig! Hij speelde gitaar en ik zong. Achteraf zei Emilio ons dat we geen medelijden hadden. ‘Oeps’, ik had er niet aan gedacht dat Emilio siësta hield in de kamer naast ons. Maar hij kon er om lachen.
Nu zijn enkel Emilio en Eric van de communauteit aanwezig. Lluis is vertrokken met Tim naar Barcelona. Tim is een zwaar verlies voor de congregatie. Dat was aan iedereen te merken.
(Het lijk werd overgevlogen met Air France maar wat een service???? De kist werd vergeten in Parijs. Dit moest er nog bij komen.)
In Bamako krijg ik vele kansen om contacten te leggen met andere jongeren. Op 20 april nodigde Eric mij uit voor een ceremonie van de scouts, le reprise des foulards. Hé, op deze uitnodiging ging ik graag in want ik wilde weten hoe het er bij de scouts hier aan toe ging. Ik wist al lang dat er een beginnende scoutsgroep was in Missira maar had nog geen kennis gemaakt.
Afspraak om kwart na 7 aan CPM! Die ochtend hebben we om 6u het terrein van de zusters verlaten. We namen de sotrama tot aan la Tour d’Afrique en zochten daar een taxi om rechtstreeks naar Missira te gaan. Zo zouden we zeker op tijd zijn. En dat waren we ook, zelfs 3 kwartiers te vroeg. Eric was er al. Hij was druk bezig de laatste voorbereidingen te treffen; Wie doet wat tijdens de eucharistie? Wat wordt van de priester verwacht?
Bon, het was zo’n beetje op het laatste nippertje gedoe zoals ik dat bij onze scouts ook vaak gezien heb.
De viering werd verzorgd door het koor van de scouts. Hum, dan kan ik toch wel zeggen dat ons gidsenkoor excellent was!
De sjaaltjes werden gezegend en de nieuwe gidsen en scouts plaatsten zich op een rij voor het altaar. Terwijl 2 scouts het beloftelied zongen, werden de sjaaltjes uitgedeeld.
Ik zong natuurlijk uit volle borst mee. ‘k Was maar al te fier ook te behoren tot de scouts. Het beloftelied was slecht gekend en ze zongen de strofen op de melodie van het refrein. Dat viel me wel tegen! Ik kreeg al direct zin het beloftelied correct aan te leren.
Marta voelde zich minder goed in haar vel. Ze schaamde zich dood toen ze zag hoe ik volledig in de ban, groette tijdens het beloftelied. “Ostia!”, en ze draaide haar hoofd de andere kant op. Marta is helemaal niet scoutsgezind. Ze had er eigenlijk liever niet bij geweest want zij is van mening dat de scouts als militairen zijn en daar heeft ze een verschrikkelijke hekel aan. Maar ik vind dat ze geen recht van spreken heeft als ze enkel de scouts kent als de jeugd in uniform die ‘gevaarlijke’ proeven doen.
Na de mis werd er rassemblement gehouden en tot mijn grote vreugde sprak de leider, Vincent Zerbo, mij aan. (Ik had al eerder kennis met hem gemaakt op de bedevaart naar Kita maar dit was hij blijkbaar al vergeten.Nu, zijn naam was mij ook al ontgaan, zene) Hij had mij zien groeten en vroeg naar mijn engagement. Ik mocht al meteen een woordje geven in het midden van de cirkel. Daarna moest ik mee op de foto.
Hé, merci Eric ! Hij zal me op de hoogte houden van de activiteiten van de scouts aangezien hij ‘padre’ is. Misschien krijg ik wel de kans om het scoutskamp mee te doen, wie weet.
Het afgelopen weekend (26-27 april)was voor mij superformiweldigenfantacolozachtig! We hebben mijn verjaardag goed gevierd en ik heb me ook fantastisch gevoeld op het jongerenpaasfeest. Vrijdagavond 25 april zijn we met z’n vieren gaan eten voor mijn verjaardag en die van Antonia. Zij is 2 januari 30 geworden maar we hadden dit nog niet gevierd. Eric had voor ons het restaurant gekozen. We aten in den Byblos, één van de vele Lybanese restaurants. De broeders hadden er ook gegeten voor de verjaardag van Eric. Je kunt er alles eten. Na de bestelling haalden we het cadeautje voor Antonia boven, een mooie doos vol kleine verrassinkjes! Daar hadden we de nacht te voren nog laat aan gewerkt. We zijn niet aan 30 dingen geraakt maar wel aan een heleboel: cd met onze favouriete muziek, moppen, aanmoedigende zinnen, een zakdoek, confituur, choco, een goed boek (Ebène), een aftelkalender met foto’s van ons voor de tijd die ze in Mali zal moeten doorbrengen zonder ons, onze gegevens, een verjaardagskaart, ballonnen, snoepjes, foto’s, een prent van Don Bosco, een beeldje van Marie Auxiliatrice, kerstversiering,…’t Was kei leuk Antonia te zien uitpakken. En wij maar foto’s nemen. Wat een show.
Oei, daar kwamen ze al af met het eten. Gauw alles terug ingepakt want de tafel lag vol. De twee Spanjaarden ;) werden spaghetti carbonada voorgeschoteld, Eric at een pizza en ik lasagne. Hum, toch maar een raar zurig smaakje L
En ...- na de maaltijd was er een verrassing voor mij. Even de ogen toe. Cool, Marta had het voor elkaar gekregen iedereen de verjaardagskaart te laten tekenen, zelfs Diallo had ondertekend en daarbij kreeg ik nog 2 cd’s met muziek van Mali. Waaronder 1 cd van Tata Pound, een rapgroep die we leerden kennen dankzij een vriendelijke taxichauffeur. De andere cd is gevuld met jazzmuziek. Verder kreeg ik een ketting en oorbellen cadeau. Waw, dat had ik echt niet verwacht!
Ah ja, ‘k ben nog vergeten vertellen dat alvorens uit eten te gaan het trio mij al een super voorstelling gegeven had. Een reeks foto’s gaven een souvenir van mijn ervaringen in Mali tot nu toe.
We babbelden, lachten en amuzeerden ons goed. Tegen 10u zijn we naar CPM vertrokken om daar Eric af te zetten want daarna zijn we nog iets gaan drinken om wat bij te kletsen. En dat was nodig. Zaterdag was het mijn verjaardag en dit heb ik geweten. De zusters waren mij niet vergeten. Ze wensten mij één na één een gelukkige verjaardag. Sr. Bernarda had voor koekjes gezorgd bij het ontbijt. De 26ste april vierden we niet enkel mijn verjaardag maar was het ook het feest van het instituut en het feest van de Mère générale. Reden te meer dus om te vieren.
‘s Morgens hield ik de bib open en trakteerde ik ieder die langskwam op een snoepje.
Om 11u45 was er de mis in het huis van de zusters met niemand minder dan de broeders. Dit was het grootste geschenk dat ze me hadden kunnen geven. Wie had dit idée in zijn hoofd gekregen. We vierden samen eucharistie en aten een feestmaal bereid door Vivianne, de pizzaman en Edith. Edith had een heerlijke cake gebakken en Vivianne had een fantastisch voorgerecht gemaakt. Ze had met de groenten mijn naam en leeftijd geschreven. Zij is echt wel heel creatief. Het is een vrouw met enorm veel talenten.
Al dansend en zingend werden de taart en de geschenkjes aangebracht. Met al die zusters en broeders van Don Bosco hier was de animatie verzekerd. Bij elk geschenk dat ik te voorschijn haalde, Word er luid ‘Oh’ geroepen. Je kan het je wel al voorstellen, zeker? Ik had de vreugde van een klein kind in mij. Waar hadden ze hun ideeën toch vandaan gehaald. Marta had zeker wat ingefluisterd! 2 t-shirten (die kwam ik tekort), een lampje dat in het boek geschoven wordt om s'avonds te lezen (zo stoor ik Marta niet), oorbellen en een ketting, een handtas, een foto van de communauteit, een sleutelhanger van Don Bosco, een waaier (met deze hitte komt dat zeker van pas).
En weet je wie er tegen het einde van de maaltijd aankwamen? Sr. Auxilia en Fr. Eli uit Touba. Het Feest kon niet meer stuk. Alle gemeenschappen van Mali waren vertegenwoordigd behalve Sikasso. Voor mij was het super geweest en ik denk dat iedereen er van genoten heeft. Tegen 14u zijn de broeders van Bamako samen met Eli en Marta vertrokken en hebben we met de overgeblevenen samen opgeruimd. De rest van de taart hebben we aan de meisjes gegeven en die waren natuurlijk ook super blij. Telkens ik in hun buurt kwam, zongen ze ‘ Gelukkige verjaardag’ of liever ‘Joyeux anniversaire’.
Om 15u30 was er oratorio en ook daar hebben de kinderen verschillende keren voor mij gezongen en heb ik getrakteerd. De snoepjes die ons moeke meegebracht had kwamen hiervoor van pas. Je had deze kinderen hun ogen moeten zien toen ik de ‘bonbons’ bovenhaalde! Wie te laat kwam, had pech. Ik stond deze keer alleen voor de groep want Theo had zijn werk in ‘t fabriek maar tegen 18u kwam hij toch nog af. Marta had met hem afgesproken dat hij mij naar CPM zou brengen, met de brommer weliswaar. Wat een schatten toch allemaal!
In CPM was het jongerenpaasfeest zeer goed georganiseerd. Het was ongelofelijk fantastisch. Zoveel jongeren bij elkaar. Ik ben bekende en minder bekende tegengekomen; jongeren van het koor 'Don Bosco', jongeren van de foyer CPM, jongeren die ik een keer ontmoet heb toen ik met Theo in Moribabougou, kisito (christelijke jeugdbeweging) gehouden heb,...
Het feest stak goed ineen. Er werden sketchkes voorgebracht. we hebben de film 'the mission' bekeken en zaterdagavond was er soirée dansante. Het was al lang geleden dat ik mij zo had uitgeleefd.
De nacht was maar kort want zondagochtend werd er eucharistie gehouden om 8u. Het was een zeer vreugdevolle paasviering. Je kon niet anders dan dansen op het einde. Onvergetelijk gewoon!
Na de eucharistie was er conferentie, gegeven door een witte pater, Père Laurent. We voerden een debat over het thema 'Wat betekent het paasfeest voor ons vandaag?'.
Interessant maar wel jammer dat er zo weinig tijd voor uitgetrokken was. Verder was er nog een bijbelquiz maar daar heb ik niet aan meegedaan want het eerste deel van het spel was al gespeeld zaterdag voor ik toekwam.
Alle leuke dingen kwamen tesamen. 26 april om 20u20 landde de broer van Marta in Bamako. Ik was blij voor Marta dat zij ook iemand van de familie mocht ontvangen. Juan zou 1 week blijven. Gedurende die week hebben Marta en Juan bij de broeders gelogeerd. Daar hadden ze een geklimatiseerde kamer. Dit was het beste voor Juan want in deze periode is het vaak niet uit te houden van de hitte. Bovendien zijn wij er stillaan aan gewend geworden maar als je van het koude Europa komt, is het verschil in temperatuur zeer groot en zelfs gevaarlijk (42 graden in de schaduw)
Pff, die zondagavond 27 april moest ik dus alleen naar Niamana vertrekken. Het was de eerste keer dat ik alleen de weg naar huis deed. ‘t Was heel anders zonder Marta en ik miste haar al diezelfde avond; geen gezellig nababbelen van de dag. Zo lang heb ik haar niet moeten missen want maandagmiddag kwam het tweetal naar Niamana. Juan maakte zo kennis met onze leef-en werkomgeving in CSMA. Ze bleven hier slapen want dinsdagochtend had Marta de hele morgen les. Juan met zijn lange haren had nogal een bekijk bij de leerlingen en wat foto’s betreft: hij is nog erger dan ons moeke. Maar dat was heel goed. Op die manier hebben we wat meer foto’s van de omgeving, de kinderen en onszelf.
‘s Avonds was er een herdenkingsviering voor Tim in Niarela. Juan en Marta zouden sowieso terugkeren maar tot mijn grote verrassing wilden Auxilia en Edith ook gaan dus profiteerde ik van deze gelegenheid!
Juan spreekt geen Frans dus communiceerden we in het Engels. Hé, ‘t Is niet simple om even om te schakelen. Dat zorgde voor leuke taalfouten. De herinneringen aan de franssprekende Amerikaanse dokter kwamen boven. Oh, wat hebben we gelachen. Je kan je wel voorstellen hoe het geklonken moet hebben.
Op de terugweg hebben we Fr. Eli en zijn inkopen meegenomen. Wanneer de broeders en zusters van Touba naar Bamako komen afgezakt, profiteren ze om grote inkopen te doen. Dus was de wagen goed geladen. Ik zat bijna op Eli’s schoot.
1 mei, dit jaar viel Onze- Lieve- Heerhemelvaart en het feest van de arbeid tesamen. De religieuzen van Bamako hielden een uitstap en ze hadden voor deze gelegenheid gekozen om naar Niamana af te zakken. Hier zouden ze van de ruimte kunnen genieten om even op adem te komen. Bovendien was de polyvalente zaal net af en konden we die dan al meteen in gebruik nemen. Aangezien Sr Bernarda op 28 april naar Spanje vertrokken was (haar vader is op 1 mei overleden) en Marta met haar broer in Bamako de toerist uithing, waren ze maar met weinigen om het feest voor te bereiden. Ik besloot dus te blijven om een handje toe te steken. Ook Lucie, volontaire sacrée de Don Bosco, die eveneens één van onze animatoren van het oratorio is, kwam helpen. Gelukkig want de religieuzen kwamen massaal opdagen. Ik geloof dat ze met zo´n 60-tal waren ! Ik heb verschillende bekenden teruggezien ; père Laurent, de salesianen, Dieudonné, een vriend van Eric die ik in Kita ontmoette. Anderen leerde ik beter kennen. Na een natje en een droogje begonnen we met de eucharistie, in de polyvalente zaal weliswaar waarna we samen maaltijd hielden in de eetzaal van de foyer. Ieder had zijn deel meegenomen. Er was dus vanalles te proeven. Emilio wees me expliciet op het heerlijke dat zij meegebracht hadden. Jaja, Marta had voor deze gelegenheid de schort omgedaan en had tortillas klaargemaakt. (Marta kookt anders nooit!)De presentatie was niet al te denderend maar het smaakte verrukkelijk!
Wat is de wereld toch klein! Ik sprak met Sr Agnes Marie. Zij is directrice van de communauté de Verbe de Vie in Sebinicoro. Zij is goed bevriend met Sr Agnes uit Tibériade in Lavaux – sainte – Anne. Ze draagt hetzelfde habijt als de zusters in Tibériade. Ze vertelde me dat de communauté de Tibériade zich geïnspireerd had op hun kledij voor het vinden van een gepast habijt. Ze vroeg me wanneer ik zou terugkeren naar België en of ik een brief zou willen overbrengen naar Sr Agnes. Grappig!
Na een stevige maaltijd en de afwas die volgde, zagen we elkaar terug in de polyvalente zaal. Sr Edith en ik hadden een muzikaal pakket voorbereid. Oh, wat hebben we gelachen! En daarna volgde het spel ‘ La vache sans tache’ te vergelijken met het spel ‘ rippelstippel’ in het Nederlands. Man, man,‘t amusement was verzekerd. Nadien kwamen verschillende mij vragen of ik de spelen niet kon doorgeven. Dat heb ik dan natuurlijk ook gedaan. Zo leerde ik trouwens fr. Charles kennen, een confrère van Dieudonné.
De stoet trok terug naar Bamako en ik kon meereizen met een père blanc. De Salésianen waren na het eten al direct vertrokken want ze wilden de match Missira – Korofina (twee parochies) niet missen. Nu ja, veel heeft hun gesupport niet uitgehaald. Ze hebben verloren met 0-1!
Het feest was anderzijds heel goed geweest :-)
Thursday, May 15, 2008
Paasweekend
19 APRIL
Ik maak even een sprong terug in de tijd...
Het paasweekend is fantastisch geweest!
Zaterdag had ik een ontmoeting met een vriend die ik nog nooit gezien had ;) Hihi, Marta sprak steeds maar over ‘ton ami’ omdat hij uit België kwam en dus eveneens Chinees sprak. Ik leerde hem kennen via Liesbeth Bockaert die me zijn site had doorgestuurd.
Jeroen is een ware avonturier die van Brussel (Matongewijk) naar Congo (Matonge) fietst voor het project matonge/matonge van de organisatie Memisa. Op deze manier zamelt hij geld in om fietsen en brommerkes aan te schaffen voor de verplegers en verzorgers in Matonge (Congo). Hij was nu in Bamako dus hebben we afgesproken om iets te gaan drinken. Het was heel interessant zijn reiservaringen te horen. Ik was onder de indruk van zijn eenvoudige manier van spreken. Hij leeft met het minimum dat hij nodig heeft en schrijft artikeltjes om toch iets te verdienen want de reis gebeurt volledig op zijn kosten. Echt knap!
(Als je meer over hem wil lezen of zijn project zou willen steunen zoek dan op google naar Matonge/Matonge. Ik ben het siteadres kwijt.)
Pasen was eindelijk daar. Met een grote groep van de christelijke communauteit trokken we naar de paaswake ‘en sotrama’. Deze bracht ons van het terrein van de zusters naar de parochie. Hiervoor had Theo gediscusieerd want normaalgezien moet je eerst een half uur stappen naar de politiepost om daar het openbaar vervoer te nemen maar de sotrama kwam nu dus tot bij ons.
We zaten goed op elkaar gepakt in het busje maar dat deerde ons niet want er hing een warme vreugde in de lucht. We hadden onze instrumenten meegenomen voor op de terugweg. Juist op tijd kwamen we aan. De wake werd gehouden op de binnenplaats van de parochie want de ‘kerk’, te vergelijken met een grote living, is te klein om te vieren met alle parochianen. Om een beeld te geven van de reikwijdte van de parochie: zij telt 22 gemeenschappen.
Terwijl de anderen een plaatsje zochten, verkochten Theo en ik nog snel de overgebleven kaarsen. Het duurde niet lang of we waren uitverkocht want vele mensen hadden hun kaarsen vergeten. Hier is het de gewoonte dat de mensen zelf hun kaarsen meebrengen voor de hernieuwing van hun doopbelofte.
De viering werd voorgegaan door François, een jonge priester die ik zeer graag hoor spreken. Hij is zeer eenvoudig en echt. Telkens als hij ons ziet, vraagt hij iets in het Bambara maar mijn vorderingen zijn niet zo denderend. Ik versta nagenoeg niets.
Deze paaswake was wel heel bijzonder want 8 mensen werden gedoopt en één van hen was Soungalo, nu Julien genoemd. Julien behoort tot onze Christelijke gemeenschap te Niamana. Hij is een goedlachse jongen , goed van hart en steeds paraat te helpen. Hij heeft lang afgeteld naar dit moment van Christen worden. Tijdens de goede week liep hij met de kriebels in de buik want telkens ik hem tegenkwam, herinnerde hij mij: “Le jour s’approche!” Julien woont op het terrein van de zusters, in de barak waar Eva voordien woonde want hij is één van de werknemers van Jean – Paul Ouattara, de ondernemer van heel het project hier. Jean – Paul is trouwens zijn peter geworden. Hij was al familie hoor.
Met de broer van Jean – Paul, George, zijn we een keer gaan zwemmen. Daarover schreef ik eerder al. De familie Ouattara is enorm rijk, terwijl de mensen die voor hen werken van een heel andere klasse zijn.
Je valt achterover als je hoort wat een gewoon werknemer die van 8 tot 18 werkt, verdient per dag. 1500 CFA! Dit is gelijk aan 2 euro en een klets. En daarvan leven deze mensen. Chaka bijvoorbeeld is één van hen. Hij is vader van 5 kinderen.
Voor hetgeen ik zie op de werf werken deze mensen keihard. Met pikhouwelen gaan ze de strijd aan met de droge steenharde grond, onder de blakende zon.
Op dit moment zijn we in de heetste periode van het jaar. In de zon kan de temperatuur oplopen tot 50°C. Ik hou het geen 10 minuten uit in deze hitte!
Dat merkte ik toen ik vanmorgen te eten gaf aan Aminata, Ousmane en Modibo, 3 van onze adoptiekinderen. Ik geef ze iedere dag tijdens de speeltijd pap aangereikt met vitaminen. Dit gebeurt discreet achter het schoolgebouw maar om 11u is daar geen schaduw meer. Ik zie dat de kinderen geen last hebben van de zon maar ik voel hoe vervaarlijk de stralen neerpriemen op mijn hoofd.
Nu om verder te gaan met mijn paasverhaal...
Om middernacht keerden we huiswaarts en gedurende heel de weg hebben we gezongen. Het ene lied achter het andere met Vincent die al dansend in het midden van de sotrama de maat sloeg. Het was fantastisch!
Aangekomen bij de zusters, hebben we de stereo geïnstalleerd en hebben we wat lekkers bovengehaald. De zusters hadden voor bissap gezorgd, Eva had cake gebakken en er was ook overheerlijke Belgische Côte d’or chocolade die ons moeke meegebracht had.
Tot in de vroege uurtjes hebben we gedanst, gebabbeld en gelachen. Sika Sika kwam mijn oren uit!
Op Pasen zijn we wat langer in ons bed blijven liggen. Marta en ik hebben op het gemak samen ontbeten en hebben onze paaswensen doorgemaild. Tegen de middag kwamen de zusters terug van de paasviering en hebben we in communauteit gevierd met frietjes en gebraden kip…en natuurlijk hebben we ook het geschenk van de klokken bovengehaald. De paaseitjes vielen erg in de smaak!!! Bedankt moeke.
In de namiddag rendez – vous bij de familie Raymondo! Tegen half 5 was de zon wat gezakt en begaven we ons op weg. We kwamen als eerste aan. Zoals gewoonlijk werden we hartelijk welkom geheten door Sidonie, Marie, Theo, Vincent en Ignace. Het duurde niet lang of ook de anderen kwamen toe: Pierre met zijn neefje Rafaël en een vriend, Josephine en haar oudere zus Sylvie, 2 Togolezen wiens namen ik steeds vergeet en natuurlijk Valentine, Leonce en de kleine Vincent. Zij wonen op dezelfde koer!
Hier in Mali leeft het overgrote deel van de mensen in een huis dat uitgeeft op een ommuurde gemeenschappelijke koer. Op deze koer gebeurt alles: koken, wassen, slachten, thee drinken (belangrijk voor de Malinezen), commerce voorbereiden…. De Malinezen staan niet bekend als werkers maar als commercanten.
Aan de kant van de weg zie je overal stalletjes met fruit, tabakwaren (spotgoedkoop), frisdrank, bissap, snoeperijen. Vele vrouwen maken hier eten klaar. Ze behelpen zich met een vuurtje, kolen, een pan, enkele bordjes en etenswaren. Voor het overgrote deel van de analfabete vrouwen is dit de enige manier om iets te verdienen!
Terug naar het paasfeest. Omdat het te warm wat in het salon hebben we ons verplaatst naar het dak. Daar was ‘t amusement verzekerd: moppen tappen, ieder zong een lied uit zijn streek, de ene lachbui na de andere.
Lang zijn we niet gebleven want Bernarda wil niet dat we ‘s nachts nog een wandelingetje maken, bovendien begon het een beetje te druppelen en wilden we voor de regen thuis zijn. Theo, Ignace en Vincent vergezelden ons tot bij de zusters. Dat doen ze trouwens altijd als het al donker is want je weet maar nooit wat je op je weg tegenkomt. Een slang, een schorpioen of één of ander onbekend beestje. Het loopt er allemaal vrij rond.
Op paasmaandag vroeg in de ochtend zijn we met Zr. Edith en Zr Rosanna naar Sibi vertrokken, een toeristisch dorpje tegen de grens met Guinée Conakry. Het was een eindje rijden dus heb ik mijn voorzorgen genomen en heb ik niet te veel gedronken bij het ontbijt ;) Ik hoorde Zr Rosanna al afkomen : ‘Tu es pire que les vieilles!’
Bon, onderweg hebben we geen plaspauze moeten houden.
De weg was voor het grootste deel geasfalteerd. Dat was een geluk.
Het was al een jaar geleden dat Rosanna in Sibi bezocht had en ze wist niet juist meer waar het was dus zijn we eerst te ver gereden. Maar na hier en daar vragen, Edith haalde haar beste Bambara boven, hebben we het dan toch gevonden.
Het dorp was niet dat wat ik verwacht had. Het was gebouwd voor een filmopname en diende nu als camping: een tiental hutten rond een binnenplaats met mangobomen, toiletten, douches en een restaurant-bar. Er worden uitstapjes georganiseerd voor de toeristen die langskomen.
Nu, wij hebben er een heerlijke voormiddag gehad. We hebben ons in de schaduw van de mangobomen geïnstalleerd en hebben genoten van het samen kaarten. ‘Pinacola’ met Rosanna, dat verzekert ambiance!
Ondertussen speelde Edith wat gitaar. Verder hebben we samen gegeten en zijn we vertrokken naar ‘l’île à quatre pattes’, een eilandje waar een bekende Malinese zanger zijn verblijf had om zich te inspireren. We hebben heel wat modderplassen doorploeterd om er te geraken. Het was een heel historie want Rosanna had schrik vast te geraken met de auto hoewel we met een vier maal vier reden.De voorbije nacht was de eerste regen gevallen (24 maart) en dit na 6 maanden droogte!
In feite was er niets te zien op het eilandje maar het was er zalig rustig. We werden er met de kano naartoe gevaren. We hebben wat pootje gebaden en stenen geketst op het water. Het uitzicht op de Niger was prachtig!
Maar in de verte was het onweer al te zien en het zou niet lang meer duren eer het donker zou worden. Daar gingen we dan.
We passeerden massa’s en massa’s mangobomen en zagen hopen en hopen mango’s die werden verkocht aan de kant van de weg. Het seizoen was begonnen, de eerste regen noemen de mensen hier ‘la pluie des mangues’. De mango’s zijn pas lekker en goed wanneer de regen het stof heeft afgespoeld.
Nu eten we dus iedere dag mango !
De vakantie tot hier toe was goed geweest maar later zouden we nieuws ontvangen dat ons leven hier zou veranderen.
Ik maak even een sprong terug in de tijd...
Het paasweekend is fantastisch geweest!
Zaterdag had ik een ontmoeting met een vriend die ik nog nooit gezien had ;) Hihi, Marta sprak steeds maar over ‘ton ami’ omdat hij uit België kwam en dus eveneens Chinees sprak. Ik leerde hem kennen via Liesbeth Bockaert die me zijn site had doorgestuurd.
Jeroen is een ware avonturier die van Brussel (Matongewijk) naar Congo (Matonge) fietst voor het project matonge/matonge van de organisatie Memisa. Op deze manier zamelt hij geld in om fietsen en brommerkes aan te schaffen voor de verplegers en verzorgers in Matonge (Congo). Hij was nu in Bamako dus hebben we afgesproken om iets te gaan drinken. Het was heel interessant zijn reiservaringen te horen. Ik was onder de indruk van zijn eenvoudige manier van spreken. Hij leeft met het minimum dat hij nodig heeft en schrijft artikeltjes om toch iets te verdienen want de reis gebeurt volledig op zijn kosten. Echt knap!
(Als je meer over hem wil lezen of zijn project zou willen steunen zoek dan op google naar Matonge/Matonge. Ik ben het siteadres kwijt.)
Pasen was eindelijk daar. Met een grote groep van de christelijke communauteit trokken we naar de paaswake ‘en sotrama’. Deze bracht ons van het terrein van de zusters naar de parochie. Hiervoor had Theo gediscusieerd want normaalgezien moet je eerst een half uur stappen naar de politiepost om daar het openbaar vervoer te nemen maar de sotrama kwam nu dus tot bij ons.
We zaten goed op elkaar gepakt in het busje maar dat deerde ons niet want er hing een warme vreugde in de lucht. We hadden onze instrumenten meegenomen voor op de terugweg. Juist op tijd kwamen we aan. De wake werd gehouden op de binnenplaats van de parochie want de ‘kerk’, te vergelijken met een grote living, is te klein om te vieren met alle parochianen. Om een beeld te geven van de reikwijdte van de parochie: zij telt 22 gemeenschappen.
Terwijl de anderen een plaatsje zochten, verkochten Theo en ik nog snel de overgebleven kaarsen. Het duurde niet lang of we waren uitverkocht want vele mensen hadden hun kaarsen vergeten. Hier is het de gewoonte dat de mensen zelf hun kaarsen meebrengen voor de hernieuwing van hun doopbelofte.
De viering werd voorgegaan door François, een jonge priester die ik zeer graag hoor spreken. Hij is zeer eenvoudig en echt. Telkens als hij ons ziet, vraagt hij iets in het Bambara maar mijn vorderingen zijn niet zo denderend. Ik versta nagenoeg niets.
Deze paaswake was wel heel bijzonder want 8 mensen werden gedoopt en één van hen was Soungalo, nu Julien genoemd. Julien behoort tot onze Christelijke gemeenschap te Niamana. Hij is een goedlachse jongen , goed van hart en steeds paraat te helpen. Hij heeft lang afgeteld naar dit moment van Christen worden. Tijdens de goede week liep hij met de kriebels in de buik want telkens ik hem tegenkwam, herinnerde hij mij: “Le jour s’approche!” Julien woont op het terrein van de zusters, in de barak waar Eva voordien woonde want hij is één van de werknemers van Jean – Paul Ouattara, de ondernemer van heel het project hier. Jean – Paul is trouwens zijn peter geworden. Hij was al familie hoor.
Met de broer van Jean – Paul, George, zijn we een keer gaan zwemmen. Daarover schreef ik eerder al. De familie Ouattara is enorm rijk, terwijl de mensen die voor hen werken van een heel andere klasse zijn.
Je valt achterover als je hoort wat een gewoon werknemer die van 8 tot 18 werkt, verdient per dag. 1500 CFA! Dit is gelijk aan 2 euro en een klets. En daarvan leven deze mensen. Chaka bijvoorbeeld is één van hen. Hij is vader van 5 kinderen.
Voor hetgeen ik zie op de werf werken deze mensen keihard. Met pikhouwelen gaan ze de strijd aan met de droge steenharde grond, onder de blakende zon.
Op dit moment zijn we in de heetste periode van het jaar. In de zon kan de temperatuur oplopen tot 50°C. Ik hou het geen 10 minuten uit in deze hitte!
Dat merkte ik toen ik vanmorgen te eten gaf aan Aminata, Ousmane en Modibo, 3 van onze adoptiekinderen. Ik geef ze iedere dag tijdens de speeltijd pap aangereikt met vitaminen. Dit gebeurt discreet achter het schoolgebouw maar om 11u is daar geen schaduw meer. Ik zie dat de kinderen geen last hebben van de zon maar ik voel hoe vervaarlijk de stralen neerpriemen op mijn hoofd.
Nu om verder te gaan met mijn paasverhaal...
Om middernacht keerden we huiswaarts en gedurende heel de weg hebben we gezongen. Het ene lied achter het andere met Vincent die al dansend in het midden van de sotrama de maat sloeg. Het was fantastisch!
Aangekomen bij de zusters, hebben we de stereo geïnstalleerd en hebben we wat lekkers bovengehaald. De zusters hadden voor bissap gezorgd, Eva had cake gebakken en er was ook overheerlijke Belgische Côte d’or chocolade die ons moeke meegebracht had.
Tot in de vroege uurtjes hebben we gedanst, gebabbeld en gelachen. Sika Sika kwam mijn oren uit!
Op Pasen zijn we wat langer in ons bed blijven liggen. Marta en ik hebben op het gemak samen ontbeten en hebben onze paaswensen doorgemaild. Tegen de middag kwamen de zusters terug van de paasviering en hebben we in communauteit gevierd met frietjes en gebraden kip…en natuurlijk hebben we ook het geschenk van de klokken bovengehaald. De paaseitjes vielen erg in de smaak!!! Bedankt moeke.
In de namiddag rendez – vous bij de familie Raymondo! Tegen half 5 was de zon wat gezakt en begaven we ons op weg. We kwamen als eerste aan. Zoals gewoonlijk werden we hartelijk welkom geheten door Sidonie, Marie, Theo, Vincent en Ignace. Het duurde niet lang of ook de anderen kwamen toe: Pierre met zijn neefje Rafaël en een vriend, Josephine en haar oudere zus Sylvie, 2 Togolezen wiens namen ik steeds vergeet en natuurlijk Valentine, Leonce en de kleine Vincent. Zij wonen op dezelfde koer!
Hier in Mali leeft het overgrote deel van de mensen in een huis dat uitgeeft op een ommuurde gemeenschappelijke koer. Op deze koer gebeurt alles: koken, wassen, slachten, thee drinken (belangrijk voor de Malinezen), commerce voorbereiden…. De Malinezen staan niet bekend als werkers maar als commercanten.
Aan de kant van de weg zie je overal stalletjes met fruit, tabakwaren (spotgoedkoop), frisdrank, bissap, snoeperijen. Vele vrouwen maken hier eten klaar. Ze behelpen zich met een vuurtje, kolen, een pan, enkele bordjes en etenswaren. Voor het overgrote deel van de analfabete vrouwen is dit de enige manier om iets te verdienen!
Terug naar het paasfeest. Omdat het te warm wat in het salon hebben we ons verplaatst naar het dak. Daar was ‘t amusement verzekerd: moppen tappen, ieder zong een lied uit zijn streek, de ene lachbui na de andere.
Lang zijn we niet gebleven want Bernarda wil niet dat we ‘s nachts nog een wandelingetje maken, bovendien begon het een beetje te druppelen en wilden we voor de regen thuis zijn. Theo, Ignace en Vincent vergezelden ons tot bij de zusters. Dat doen ze trouwens altijd als het al donker is want je weet maar nooit wat je op je weg tegenkomt. Een slang, een schorpioen of één of ander onbekend beestje. Het loopt er allemaal vrij rond.
Op paasmaandag vroeg in de ochtend zijn we met Zr. Edith en Zr Rosanna naar Sibi vertrokken, een toeristisch dorpje tegen de grens met Guinée Conakry. Het was een eindje rijden dus heb ik mijn voorzorgen genomen en heb ik niet te veel gedronken bij het ontbijt ;) Ik hoorde Zr Rosanna al afkomen : ‘Tu es pire que les vieilles!’
Bon, onderweg hebben we geen plaspauze moeten houden.
De weg was voor het grootste deel geasfalteerd. Dat was een geluk.
Het was al een jaar geleden dat Rosanna in Sibi bezocht had en ze wist niet juist meer waar het was dus zijn we eerst te ver gereden. Maar na hier en daar vragen, Edith haalde haar beste Bambara boven, hebben we het dan toch gevonden.
Het dorp was niet dat wat ik verwacht had. Het was gebouwd voor een filmopname en diende nu als camping: een tiental hutten rond een binnenplaats met mangobomen, toiletten, douches en een restaurant-bar. Er worden uitstapjes georganiseerd voor de toeristen die langskomen.
Nu, wij hebben er een heerlijke voormiddag gehad. We hebben ons in de schaduw van de mangobomen geïnstalleerd en hebben genoten van het samen kaarten. ‘Pinacola’ met Rosanna, dat verzekert ambiance!
Ondertussen speelde Edith wat gitaar. Verder hebben we samen gegeten en zijn we vertrokken naar ‘l’île à quatre pattes’, een eilandje waar een bekende Malinese zanger zijn verblijf had om zich te inspireren. We hebben heel wat modderplassen doorploeterd om er te geraken. Het was een heel historie want Rosanna had schrik vast te geraken met de auto hoewel we met een vier maal vier reden.De voorbije nacht was de eerste regen gevallen (24 maart) en dit na 6 maanden droogte!
In feite was er niets te zien op het eilandje maar het was er zalig rustig. We werden er met de kano naartoe gevaren. We hebben wat pootje gebaden en stenen geketst op het water. Het uitzicht op de Niger was prachtig!
Maar in de verte was het onweer al te zien en het zou niet lang meer duren eer het donker zou worden. Daar gingen we dan.
We passeerden massa’s en massa’s mangobomen en zagen hopen en hopen mango’s die werden verkocht aan de kant van de weg. Het seizoen was begonnen, de eerste regen noemen de mensen hier ‘la pluie des mangues’. De mango’s zijn pas lekker en goed wanneer de regen het stof heeft afgespoeld.
Nu eten we dus iedere dag mango !
De vakantie tot hier toe was goed geweest maar later zouden we nieuws ontvangen dat ons leven hier zou veranderen.
Monday, May 5, 2008
Katrien mailen
Hallo iedereen,
wou even zeggen dat je Katrien het best kan mailen op 'bellaciao_26@hotmail.com want hotmail werkt daar blijkbaar beter dan haar avonturier adres...
Ze stelt het wel maar heeft niet dezelfde mogelijkheden tot communicatie zoals hier en ook ongelofelijk weinig tijd :-)
Wie haar wil bellen doet het best op haar gsm daar (en via skype kan je dat wel met prijselijke tarieven)
Met de groeten van Katrien!
Marieke
wou even zeggen dat je Katrien het best kan mailen op 'bellaciao_26@hotmail.com want hotmail werkt daar blijkbaar beter dan haar avonturier adres...
Ze stelt het wel maar heeft niet dezelfde mogelijkheden tot communicatie zoals hier en ook ongelofelijk weinig tijd :-)
Wie haar wil bellen doet het best op haar gsm daar (en via skype kan je dat wel met prijselijke tarieven)
Met de groeten van Katrien!
Marieke
Friday, April 11, 2008
bericht van maart
Een maand later...
Mensen houden van straffe verhalen! Hier in Mali wordt veel verteld maar ook worden de verhalen vaak voor waar aangenomen. Rosanna vertelde hoe het verhaal van de reuzachtige boa de ronde deed. Op de heuvel van Niamana, trouwens de heuvel die Eva, Marta en ik in oktober beklommen hebben, leeft een boa van 7 lagen. Als hij opgerold is, zou hij dus 7 cirkels hoog zijn. De mensen hebben schrik voor deze enorme slang en zeggen dat het de beschermer van Niamana is. Ik geloof er niet veel van hoewel Rosanna het verhaal toch ook wel vertelde met een ‘pitié-gezichtje’.( Zij heeft een angst voor slangen)
16 maart. Eva had ons uitgenodigd om met Bâ, de chauffeur van Jean-Paul, de ondernemer voor de projecten die hier op het terrein lopen, naar het strand te gaan. Dit lieten we ons geen tweemaal vragen. De gedachte aan een frisse duik met deze hitte deed ons rap beslissen hoewel Marta er zeker van was dat er meer zat achter deze uitnodiging. Bâ is namelijk een jongen die haar fysiek aantrekt maar waar ze, voor alle duidelijkheid, geen relatie mee wil. Eva weet dat Marta een goed contact heeft met Bâ ;) Wilde hij hen op deze manier nog dichter bij elkaar brengen? Om 14 kwam Bâ ons halen. We pikten Eva op en reden richting Bamako.
Het middagje strand was niet zoals ik gedacht had. We waren niet de enige met Bâ en Eva. Een vriendenkliek bracht de middag door aan de Niger. De auto werd tot aan het water gereden. De muziek stond hard. Koeken en drank werd bovengehaald en er was ook voor ‘riz gras’ gezorgd, eten in overvloed dus. We hadden hier met het andere uiterste van de Malinese bevolking te maken. We werden uitgenodigd om eens mee uit te gaan naar een ‘boîte’. Hoewel ik niet discogezind ben, lijkt het mij wel interessant om ook dit milieu gezien te hebben. Maar toch heb ik er wat schrik van. Ik voel mij niet thuis bij deze gasten.
21 maart. Vandaag sloten we al weer het tweede trimester af.
We hielden een half uurtje animatie met de kinderen en lieten ze daarna de film van Harry Potter bekijken terwijl de leerkrachten vergadering hielden. De vergadering was bedoeld om het afgelopen trimester te evalueren maar in feite is het anders uitgedraaid.
Wanneer Rosanna vroeg wie de leiding op zich wou nemen voor het feest van het eind van het schooljaar, viseerden de mannen eerst Sidonie. Want het feest voorbereiden is het werk van de vrouwen! Hum, wat een laksheid…. Toen ze aanvoelden dat Sidonie niet toehapten probeerden ze Marta en ik deze taak toe te schuiven. Ik heb duidelijk gezegd dat dat niet aan ons was. Daar bij, ik had de verantwoordelijkheid van de organisatie van het kerstfeest al op mij genomen. En wie zou dit werk volgend jaar doen, als wij (Marta en ik) er niet zijn.
Amaj, wordt er over feest gesproken dan denken ze enkel aan eten en drinken. Wat is dat voor een mentaliteit! Rosanna voelde zich echt niet goed na deze bijeenkomst. Begrijpelijk!
In een volgende mail vertel ik over het afgelopen paasweekend dat trouwens schitterend is geweest!
Mensen houden van straffe verhalen! Hier in Mali wordt veel verteld maar ook worden de verhalen vaak voor waar aangenomen. Rosanna vertelde hoe het verhaal van de reuzachtige boa de ronde deed. Op de heuvel van Niamana, trouwens de heuvel die Eva, Marta en ik in oktober beklommen hebben, leeft een boa van 7 lagen. Als hij opgerold is, zou hij dus 7 cirkels hoog zijn. De mensen hebben schrik voor deze enorme slang en zeggen dat het de beschermer van Niamana is. Ik geloof er niet veel van hoewel Rosanna het verhaal toch ook wel vertelde met een ‘pitié-gezichtje’.( Zij heeft een angst voor slangen)
16 maart. Eva had ons uitgenodigd om met Bâ, de chauffeur van Jean-Paul, de ondernemer voor de projecten die hier op het terrein lopen, naar het strand te gaan. Dit lieten we ons geen tweemaal vragen. De gedachte aan een frisse duik met deze hitte deed ons rap beslissen hoewel Marta er zeker van was dat er meer zat achter deze uitnodiging. Bâ is namelijk een jongen die haar fysiek aantrekt maar waar ze, voor alle duidelijkheid, geen relatie mee wil. Eva weet dat Marta een goed contact heeft met Bâ ;) Wilde hij hen op deze manier nog dichter bij elkaar brengen? Om 14 kwam Bâ ons halen. We pikten Eva op en reden richting Bamako.
Het middagje strand was niet zoals ik gedacht had. We waren niet de enige met Bâ en Eva. Een vriendenkliek bracht de middag door aan de Niger. De auto werd tot aan het water gereden. De muziek stond hard. Koeken en drank werd bovengehaald en er was ook voor ‘riz gras’ gezorgd, eten in overvloed dus. We hadden hier met het andere uiterste van de Malinese bevolking te maken. We werden uitgenodigd om eens mee uit te gaan naar een ‘boîte’. Hoewel ik niet discogezind ben, lijkt het mij wel interessant om ook dit milieu gezien te hebben. Maar toch heb ik er wat schrik van. Ik voel mij niet thuis bij deze gasten.
21 maart. Vandaag sloten we al weer het tweede trimester af.
We hielden een half uurtje animatie met de kinderen en lieten ze daarna de film van Harry Potter bekijken terwijl de leerkrachten vergadering hielden. De vergadering was bedoeld om het afgelopen trimester te evalueren maar in feite is het anders uitgedraaid.
Wanneer Rosanna vroeg wie de leiding op zich wou nemen voor het feest van het eind van het schooljaar, viseerden de mannen eerst Sidonie. Want het feest voorbereiden is het werk van de vrouwen! Hum, wat een laksheid…. Toen ze aanvoelden dat Sidonie niet toehapten probeerden ze Marta en ik deze taak toe te schuiven. Ik heb duidelijk gezegd dat dat niet aan ons was. Daar bij, ik had de verantwoordelijkheid van de organisatie van het kerstfeest al op mij genomen. En wie zou dit werk volgend jaar doen, als wij (Marta en ik) er niet zijn.
Amaj, wordt er over feest gesproken dan denken ze enkel aan eten en drinken. Wat is dat voor een mentaliteit! Rosanna voelde zich echt niet goed na deze bijeenkomst. Begrijpelijk!
In een volgende mail vertel ik over het afgelopen paasweekend dat trouwens schitterend is geweest!
februari
VALENTIJNTJESDAG
14 februari is ook hier gekend als de dag van Sint Valentijn. Vanmorgen kregen Marta en ik van Eva een versgeplukte bloem cadeau. Echt sympathiek!
Eergisteren heb ik terug afscheid moeten nemen van ons moeke. Zij is zo’n 15 dagen op vakantie geweest. Ik heb er echt van genoten. We hebben in deze korte tijd enorm veel beleefd.
Zaterdag 26 januari 23u wachtten Marta, Rosanna en ik haar op in de vlieghaven. Haar eerste vliegtuigreis was goed verlopen. Ze had het geluk gehad dat er 2 vrouwen van Gent op hetzelfde vliegtuig zaten met wie ze dus wat kunnen babbelen had.
Aangekomen in Niamana laden we snel uit en zoeken we ons bedje op want de volgende morgen moeten we er al vroeg uit.
Zondagochtend om 9u werd in het dorp het voetbaltoernooi verdergezet. Ter ere van het feest van Don Bosco (31 januari) hadden Marta en Eva voor de kinderen van de wijk een toernooi georganiseerd. Wij gingen als supporters meekijken.
Moeke stond al om half 8 voor onze kamer. Ik lag nog in mijn nestje. Hoe kon ze er zo vroeg al staan? Aha, haar wekker stond nog op het Belgisch uur.
We namen samen het ontbijt bij de zusters, waar moeke kort kennis maakte met Edith en Bernarda. (blg: huis zusters)
Vlug wat zonnecrème gesmeerd, een klak, water en het fototoestel in de rugzak gepakt en vertrokken samen met de meisjes van de foyer naar Niamanabougou. We gingen langs de paadjes tussen de velden door. Op dit moment stellen die niets voor: enkele lapjes zand met uitgedroogde planten. Geen spriet groen is te zien! Het is maar een kaal uitzicht tijdens het droogseizoen (L’Harmattan)
We kwamen juist op tijd aan voor de start van de match (halve finale). Moeke maakte kennis met Evarist, de scheidsrechter en ook de leerlingen van het 7de (1ste middelbaar) kwamen beleefd een hand geven. Er stond een hevige wind die het zand in ogen en mond blies. Zo heeft moeke van alles eens geproefd ;) De wind en het zand weerhielden de kinderen niet van hun spel. Er werd hevig getrapt. Theo en Pierre kwamen ook kijken en kennis maken. Ik was de fotograaf van dienst. (blg: winnende ploegen)
De winnende ploegen kregen hun prijs nog niet. Die zou pas op het feest zelf uitgereikt worden.
Een volledige week hebben we, Marta, moeke en ik voor het feest van Don Bosco gewerkt. Voor de school hadden we een reuzen ganzenbord voorbereid met 6 verschillende soorten opdrachten: vragen over het leven van Don Bosco, vragen over de Salesiaanse familie, raadsels, pictionnary, uitbeelden en actiespelen. (blg: ganzenbord) Het was gezellig om zo samen te denken en te knutselen maar we hadden maar nipt de tijd om alles af te krijgen. Woensdagavond hebben we de gitaarles met Theo dan ook geschrapt. Hij heeft ons nog tot laat geholpen met puzzels snijden.
Het feest was echt vreugdevol hoewel het mij bij de start eerst anders leek uit te draaien.
We zongen en dansten de liedjes van Don Bosco met Edith op de jambee. Daarna werden de wedstrijden gehouden. Voor het eerste leerjaar was er een kleurwedstrijd en het zevende ging aan het quizen. Marta en ik profiteerden van die tijd om alles voor het ganzenbord klaar te zetten. Deze keer was moeke fotograaf van dienst.
De winnaartjes van de kleurwedstrijd kregen kleurpotloden cadeau. Leuk te zien, hoe fier ze hun prijs in de lucht staken. De prijs voor de winnaars van het zevende was een strip van Don Bosco met een pen. Ook zij konden hun geluk niet verbergen. Het was tijd voor de recreatie, even stoom afblazen. Tijdens de speeltijd legden wij het ganzenbord uit aan de leerkrachten. Deze hadden nog nooit ganzenbord gespeeld dus zo simpel was het niet. Na 2 keer uitleggen snapten ze er nog niets van. Waren zij nu echt zo traag van begrip? Mijn geduld begon zo stillaan op te geraken. Zeker toen Gilbert vroeg of ze niet met 2 een groep mochten begeleiden. In hemels naam!!! Dit ontmoedigde mij toch wel.
Uiteindelijk door de aanmoediging van Rosanna zijn we toch elk met een groep van start gegaan en tot mijn grote verbazing werd er enthousiast gespeeld ik zag verschillende groepen lopen om als eerste bij het spelbord te zijn. Waaw, mijn dag was goed!
Tegen de middag aan werd iedereen in de zaal verwacht. We sloten af met enkele liederen en iedereen kreeg een pakje koekjes en een bissap kado. Iedereen was content van het feest, hoewel er geen eten aan te pas gekomen was J In Mali is er geen feest zonder maaltijd.
…wordt vervolgd ;)
Foto: (stuur ik later door)
huis van de zusters/ maison des soeurs
Winnende ploeg meisjes/ équipe gagnant des filles
Winnende ploeg jongens/ équipe gagnant des garçons
Eva en Marta met het ganzenbord/ Eva et Marta avec le jeu de l’oie
2 februari. Het wordt een drukke dag! Zoals wekelijks op zaterdagochtend kuisen Marta en ik de veranda en de toiletten van de leerkrachten. Om 10u zijn alle animatoren van het oratorio verwacht. Iedereen is min of meer op tijd alleen Ignace komt maar niet opdagen. Tja, Rosanna had vergeten zeggen: 10u, Europees uur!
Een half uur later dan voorzien, starten we met de vorming:
We trekken op tocht met de sotrama. Natuurlijk gebeurt er vanalles onderweg. Bij elke stop,verdelen we ons in kleine groepjes en houden een gesprek aan de hand van enkele vragen (Hoe gaat men om met relaties in jouw land? Wat ken je over de Salesiaanse opvoedingsstijl? Hoe ervaar je God in je leven?...) Jammer dat de haltes zo kortstondig waren. Telkens wanneer het gesprek juist op dreef was, moesten we terug instappen.
Het was zeer interessant om elkaar op deze manier beter te leren kennen want tot hiertoe hebben we daarvoor nooit de tijd genomen. Als afsluiter van de ochtend zagen we een film over de Salesiaanse spiritualiteit.
We werden verwend met een grote kom ‘riz au gras’. Deze had Odile, moeder van Valentine uit het eerste middelbaar en lid van onze Christelijke gemeenschap, voor ons klaargemaakt. We deelden de kom in 2 en verdeelden ons. Enkel Theo at niet mee want hij is vegetariër. Hij had zijn eigen picnic met Belgische kaas!
Veel tijd om te eten was er niet want al gauw zouden de kinderen toekomen voor de ‘kermesse’ en alles moest nog klaargezet worden.
De kinderen kwamen massaal opdagen! We hadden ze de zaterdagen voordien warm gemaakt voor het grote feest van Don Bosco.
Er werden 10 groepen gevormd. Voor elke groep duidden we een leider aan. Deze kreeg een rood sjaaltje om de hals en een bord met de naam van de groep (des crocodiles, papillons, poissons, tigres,...) Van hem/haar werd verwacht de groep bijeen te houden, aan te moedigen en de sfeer er in te houden. Het viel me op hoe de leiders hun rol serieus namen. Ik ontdekte een nieuw talent bij Baba en Albertine, 2 geboren leiders. Knap!
De groepen gingen willekeurig van het ene spel naar het andere. Hun doel was zoveel mogelijk Don Boscohoofdjes te verzamelen en die konden ze enkel bemachtigen wanneer ze de opdracht goed uitvoerden. De spelen waren heel verschillend: zakken lopen, penalty shotten, parcours afleggen met een lepel in de mond met een citroen, puzzelen, stapel potten omgooien,... stuk voor stuk coole, eenvoudige spelletjes dus.
Wanneer ik de kinderen zo enthousiast bezig zag, kreeg ik al zin mee te doen!
Om 17u werd iedereen verzameld voor de prijsuitreiking van het voetbaltoernooi en de kermesse.
De winnende ploegen van het toernooi kregen een broek cadeau en een symbolische beker met voor iedere speler een snoepje. De beker moesten ze jammer genoeg terug afgeven. Die mogen ze enkel houden wanneer ze drie jaar na elkaar winnen ;)
We gingen over naar de prijsuitreiking van de kermesse. 5 van de 10 groepen hadden gewonnen. Groep per groep mochten de winnaars een Bissap en een koek komen halen. Daarna volgden de 5 verliezende groepen. Zij kregen ieder een bissap. Dat was wel dankbaar want de spelmiddag was heet geweest en we hadden enorme dorst.
Deze keer verliep het uitdelen van de lekkernijen naar behoren. Rosanna had de organisatie goed overdacht. Niemand mocht buiten vooraleer iedereen zijn deel gehad had. Dit vermeed ons de hele wijk op visite te krijgen.
Onder luid geroep van ‘On pagaie, on pagaie’ verlieten de kinderen in één grote troep het terrein. Het feest was fantastisch geweest.
Ik was moe. Ik had dorst en ik voelde mij vuil. Maar veel tijd om uit te blazen was er niet want om 19u begon bij de broeders het koorconcert.
We schoten dus de douche in en pakte vliegensvlug samen wat we nodig hadden. Rosanna was zo vriendelijk ons naar de Tour d’Afrique te voeren, waar we een taxi namen richting ‘Centre Père Michel’.
Het concert was enorm eenvoudig georganiseerd maar fantastisch om te beluisteren. 6 verschillende koren kregen 15 minuten zangtijd en Eric breidde het geheel aan elkaar met de gepaste speechkes. Het publiek dat voornamelijk uit de deelnemende koren bestond, deed enthousiast mee. Want als je danst bij het optreden van de anderen, zullen ze bij jou ook wel dansen! Het was een zeer vreugdevolle avond.
We bleven bij de broeders slapen want we zouden hen bij de kermesse helpen.
Het kwam ons goed uit dat we wat langer dan 6u konden slapen!
Om kwart na negen verlieten we CPM. Het wandelingetje naar de parochie was zalig want het was nog heerlijk ‘fris’. Moeke was steeds gewapend met haar fototoestel. ‘Ze moest toch een paar fotootjes hebben van de straten van Bamako!’ Ik heb dit nog niet durven doen uit schrik voor boze blikken.
Tijdens de tienurenmis werd het koor ‘Don Bosco’gedoopt. Dit was de eerste keer dat ik zo’n doop meemaakte. Het koor werd naar voor geroepen en onder het zingen van een lied werden de leden 1 voor 1 gezegend en kreeg het koor de naam ‘Don Bosco’. Na de viering werd iedereen uitgenodigd om een stuk cake te smullen op de zanglust van het nieuwe koor ;)
Na de siësta, om 16u stipt was de speelplaats al gevuld met kinderen. De kermesse zou weldra van start gaan. De spelnamiddag was wel iets anders georganiseerd dan bij ons oratorio in Niamana.
De kinderen speelden elk voor zich. Voerden ze een opdracht goed uit dan konden ze een ticketje winnen. Daarmee konden ze bij ons in den ‘boutique’ vanalles leuks (broek, schrift, pen, potlood, riem, zaklamp)en lekkers (snoepje, koek) kopen.
Marta, Antonia, Alain (leerling op CPM en tevens aspirant), Claire – Marie(voorbijtrekkende reiziger) en ik stonden in den’boutique’ en we hadden onze handen vol met het bedienen van onze klanten, een hoop drummende kinderen.
Alles geraakte al snel uitverkocht. Om half zes al sluitten we de kermesse af. De zakken met snoepjes die over waren, werden bijeengekapt in 2 emmers. Antonia en Marta werden er op uitgestuurd om ze uit te strooien op de speelplaats. De kinderen stortten zich op de snoepjes als een zwerm bijen op een honingpot.
Na onze dienst bewezen te hebben, werden we door Emilio veilig naar huis gebracht met een ommetje langs de koe(een standbeeld van een rund), waar we Antonia afzetten.
Maandag en dinsdag heeft moeke mij enorm vooruit geholpen met de bibliotheek. Ik wilde deze eigenlijk in januari al openstellen voor publiek maar dat is mij niet gelukt L
‘s Avonds tijdens de studie heeft moeke mij ook gezelschap gehouden. Als avondwoordje hebben we ons lied van de foyer herhaald. De tekst hebben moeke en ik samen verzonnen. ‘t Is altijd leuk om een lied te leren aan de meisjes. Ze zingen graag en de dagen erna, hoor je wel meermaals hetzelfde lied terugkomen.
Even iets heel anders. Ik heb hier ook al kennis mogen maken met de kwakzalverij en hekserij die in Afrika zo sterk aanwezig is. De mensen hebben schrik van deze duistere praktijken en beschermen zich met talismannen. Vaak zie ik kinderen met een band rond hun buik, mannen en vrouwen met zware ringen waar, naar ik hoorde zeggen, een medicament in zit tegen de hekserij. Hoewel ik het nog niet met eigen ogen gezien heb, begin ik toch te geloven dat het mogelijk is iemand kwaad te doen of zelfs te doden met hekserij.
Moeke en ik werden door Theo uitgenodigd om bij een bekende oud-jager in de brousse op bezoek te gaan. Dat leek ons wel wat dus hadden we de uitstap gepland op dinsdagavond 5 februari, tevens ook carnaval. Theo kwam ons halen met de brommer, samen met Lasine Diallo, een goei collega van op zijn werk. Daar gingen we dan. De wind zorgde voor wat verfrissing en het was aangenaam rijden op de geasfalteerde weg. De rit duurde niet lang. Aan Yirimadjo, het eerstvolgende dorp op de weg naar Bamako, namen we een zandweg. Dat viel tegen. Het zand opgewaaid door de auto’s die voor ons reden verminderde het zicht. Het rode stof kroop in onze kleren, ogen, oren en mond. Bij onze aankomst hadden we een mooi kleurtje ;)
Het terrein van de jager was enorm groot! We lieten de brommers bij de ingang achter en werden door één van de zoons tot bij de oude ‘wijze’ gebracht. Gezeten onder een rieten dak was hij omringd door een vijftal mensen die geduldig zaten te wachten. Ik dacht eerst dat het familie was maar al gauw begreep ik dat het klanten waren. Deze jager was niet dat soort jager dat ik vanuit België ken. Nee, deze hield zich voornamelijk bezig met het bovennatuurlijke. Op het moment dat wij toekwamen was hij aan het telefoneren. Gedaan met de ene telefoon, nam hij de volgende telefoon en daarma rinkelde de gsm. Ongeloofelijk, deze man had 3 vaste telefoonlijnen en 2 gsm’s. Waarvoor dat nodig was, weet ik ook niet.
We maakten kort kennis met de oude, Waraba Tiatio genaamd. Wat betekent sterke leeuw met lichte tint (Hij had een lichte huidskleur). Waraba gaf het woord aan zijn ‘zoon’( wordt later duidelijk) die ons een rondleiding gaf. Het eerste wat we zagen was een rotsblok waarop regelmatig geofferd werd. Vroeger voor de Waraba op jacht vertrok, bracht hij een offer opdat de jacht vruchtbaar zou zijn. Een tweede merkwaardige plaats was ‘la maison sacré’. Dit was het kamertje waar de jager zijn idolen bewaarde en waar enkel en alleen hij binnen kon/mocht. Op de muur stond een grote doodskop geschilderd. Schuin over dit huisje lag de graftombe, reeds gereed gemaakt voor de Waraba. Het was een enorme put. Ik geloof wel 3 op 2 meter. Deze was vanbinnen mooi wit geschilderd want de put mocht er in geen geval vuil bijliggen Wanneer de jager zou sterven, zou hij hier begraven worden met al zijn idolen. We wandelden verder en kwamen bij het huis van de Waraba. Er Recht tegenover stond het huis van zijn vrouw. Vreemd! Voor de ingang stonden 2 geschilderde beelden, één van een leeuw en één van een leeuwin. Deze stonden symbool voor Waraba Tiatio en zijn vrouw. We stapten de poort door, passeerden een koer en kwamen aan de inkom, een vuile plaats waar opgezette dierenkoppen aan de muur hingen. Het waren stuk voor stuk beesten die hij zelf geschoten had: chacal, antiloop, nijlpaard, Gazella, tijger,…. Hoelang die beesten daar zo al aan de muur hingen, weet ik niet maar alleszins al een hele tijd want grote delen waren vermulmd en stukken waren afgebroken. In een hoek op de grond stonden ook nog wat koppen bij elkaar en in het midden van het plaatsje stonden allemaal zakken met kruiden. We betraden de wachtzaal. Het was te vergelijken met een living. De vloer was bedekt met tapijten en aan weerskanten stonden zetels. De muur hing vol met fotokaders. Bij elke foto wist de zoon wel een verhaal te vertellen en Lasine vertaalde. De meeste foto´s waren genomen tijdens parades; de Waraba in jagerstenu in het bezit van zijn kostbare vangst of de Waraba in ontmoeting met de president of een andere belangrijke persoon. Eén vreemd verhaal is mij goed bijgebleven omdat ik er mijn grootste twijfels bij had. Het is pas achteraf na de uitleg van Theo dat ik pas begrepen heb wat er precies bedoeld werd. Op de foto’s zagen we een levend nijlpaard, een oudere man en Waraba met het dode nijlpaard. De gids, later aangenomen als zoon van de Waraba, vertelde dat het nijlpaard de boot van zijn vader had omgekanteld en zo zijn vader verdronken had. Maar het nijlpaard was op dat moment niet zomaar een nijlpaard. Het was de oudere man die zich omgevormd had tot nijlpaard. Om wraak te nemen voor zijn vriend heeft Waraba het nijlpaard gedood en de oude is gestorven. Ik kon er maar moeilijk bij dat iemand zich in een dier kon veranderen maar in feite gaat het erom dat de ziel van de oude in het nijlpaard was getreden.
We vervolgden onze rondleiding en kwamen in de slaapkamer van de Waraba terecht. Hier werden de consultaties gehouden. De mensen komen om raad vragen voor hun kwaaltjes en problemen. Dit gebeurt voor een grote spiegel waar allerlei stenen en schelpen voor liggen (sommige stenen hadden een rode kleur, naar het schijnt, zijn deze in offerbloed gedrenkt.) De slaapkamer was rommelig en vuil. Enkel het bed kon men mooi opgedekt noemen. Er lagen kaders met foto’s, Waraba`s wapens stonden uitgestald en op de kast lag zijn doodskist. Aan de muur hing een spreuk die ik niet meer kan herhalen maar aan de hand van deze zin vertelde de Waraba dat hij meer vertrouwen had in zijn honden dan in zijn vrouwen. Zijn theorie was dat de vrouwen in staat zijn je te vermoorden wanneer je hen niet geeft wat ze willen terwijl de honden trouw zijn en je overal volgen. Ze zijn er altijd voor je.
Deze man heeft volgens mij toch maar bizarre kronkels in zijn bovenkamer. Ik voelde mij niet op mijn gemak.
Achter de slaapkamer lag de badkamer waar een grote bassin brouwsel stond. Deze plaats was al even net en schoon als de slaapkamer. We hadden alles gezien.
In de wachtkamer babbelden we nog wat na tot de Waraba gedaan had met zijn consultatie. Volgens de beleefdheidsregels vroegen we hem toen de weg. (Als je wil doorgaan, vraag je om toestemming en zeg je: ‘Je demande la route.’)
Al bij al was ik toch blij van kennis gemaakt te hebben met het milieu van de ‘fetichiste’.
14 februari is ook hier gekend als de dag van Sint Valentijn. Vanmorgen kregen Marta en ik van Eva een versgeplukte bloem cadeau. Echt sympathiek!
Eergisteren heb ik terug afscheid moeten nemen van ons moeke. Zij is zo’n 15 dagen op vakantie geweest. Ik heb er echt van genoten. We hebben in deze korte tijd enorm veel beleefd.
Zaterdag 26 januari 23u wachtten Marta, Rosanna en ik haar op in de vlieghaven. Haar eerste vliegtuigreis was goed verlopen. Ze had het geluk gehad dat er 2 vrouwen van Gent op hetzelfde vliegtuig zaten met wie ze dus wat kunnen babbelen had.
Aangekomen in Niamana laden we snel uit en zoeken we ons bedje op want de volgende morgen moeten we er al vroeg uit.
Zondagochtend om 9u werd in het dorp het voetbaltoernooi verdergezet. Ter ere van het feest van Don Bosco (31 januari) hadden Marta en Eva voor de kinderen van de wijk een toernooi georganiseerd. Wij gingen als supporters meekijken.
Moeke stond al om half 8 voor onze kamer. Ik lag nog in mijn nestje. Hoe kon ze er zo vroeg al staan? Aha, haar wekker stond nog op het Belgisch uur.
We namen samen het ontbijt bij de zusters, waar moeke kort kennis maakte met Edith en Bernarda. (blg: huis zusters)
Vlug wat zonnecrème gesmeerd, een klak, water en het fototoestel in de rugzak gepakt en vertrokken samen met de meisjes van de foyer naar Niamanabougou. We gingen langs de paadjes tussen de velden door. Op dit moment stellen die niets voor: enkele lapjes zand met uitgedroogde planten. Geen spriet groen is te zien! Het is maar een kaal uitzicht tijdens het droogseizoen (L’Harmattan)
We kwamen juist op tijd aan voor de start van de match (halve finale). Moeke maakte kennis met Evarist, de scheidsrechter en ook de leerlingen van het 7de (1ste middelbaar) kwamen beleefd een hand geven. Er stond een hevige wind die het zand in ogen en mond blies. Zo heeft moeke van alles eens geproefd ;) De wind en het zand weerhielden de kinderen niet van hun spel. Er werd hevig getrapt. Theo en Pierre kwamen ook kijken en kennis maken. Ik was de fotograaf van dienst. (blg: winnende ploegen)
De winnende ploegen kregen hun prijs nog niet. Die zou pas op het feest zelf uitgereikt worden.
Een volledige week hebben we, Marta, moeke en ik voor het feest van Don Bosco gewerkt. Voor de school hadden we een reuzen ganzenbord voorbereid met 6 verschillende soorten opdrachten: vragen over het leven van Don Bosco, vragen over de Salesiaanse familie, raadsels, pictionnary, uitbeelden en actiespelen. (blg: ganzenbord) Het was gezellig om zo samen te denken en te knutselen maar we hadden maar nipt de tijd om alles af te krijgen. Woensdagavond hebben we de gitaarles met Theo dan ook geschrapt. Hij heeft ons nog tot laat geholpen met puzzels snijden.
Het feest was echt vreugdevol hoewel het mij bij de start eerst anders leek uit te draaien.
We zongen en dansten de liedjes van Don Bosco met Edith op de jambee. Daarna werden de wedstrijden gehouden. Voor het eerste leerjaar was er een kleurwedstrijd en het zevende ging aan het quizen. Marta en ik profiteerden van die tijd om alles voor het ganzenbord klaar te zetten. Deze keer was moeke fotograaf van dienst.
De winnaartjes van de kleurwedstrijd kregen kleurpotloden cadeau. Leuk te zien, hoe fier ze hun prijs in de lucht staken. De prijs voor de winnaars van het zevende was een strip van Don Bosco met een pen. Ook zij konden hun geluk niet verbergen. Het was tijd voor de recreatie, even stoom afblazen. Tijdens de speeltijd legden wij het ganzenbord uit aan de leerkrachten. Deze hadden nog nooit ganzenbord gespeeld dus zo simpel was het niet. Na 2 keer uitleggen snapten ze er nog niets van. Waren zij nu echt zo traag van begrip? Mijn geduld begon zo stillaan op te geraken. Zeker toen Gilbert vroeg of ze niet met 2 een groep mochten begeleiden. In hemels naam!!! Dit ontmoedigde mij toch wel.
Uiteindelijk door de aanmoediging van Rosanna zijn we toch elk met een groep van start gegaan en tot mijn grote verbazing werd er enthousiast gespeeld ik zag verschillende groepen lopen om als eerste bij het spelbord te zijn. Waaw, mijn dag was goed!
Tegen de middag aan werd iedereen in de zaal verwacht. We sloten af met enkele liederen en iedereen kreeg een pakje koekjes en een bissap kado. Iedereen was content van het feest, hoewel er geen eten aan te pas gekomen was J In Mali is er geen feest zonder maaltijd.
…wordt vervolgd ;)
Foto: (stuur ik later door)
huis van de zusters/ maison des soeurs
Winnende ploeg meisjes/ équipe gagnant des filles
Winnende ploeg jongens/ équipe gagnant des garçons
Eva en Marta met het ganzenbord/ Eva et Marta avec le jeu de l’oie
2 februari. Het wordt een drukke dag! Zoals wekelijks op zaterdagochtend kuisen Marta en ik de veranda en de toiletten van de leerkrachten. Om 10u zijn alle animatoren van het oratorio verwacht. Iedereen is min of meer op tijd alleen Ignace komt maar niet opdagen. Tja, Rosanna had vergeten zeggen: 10u, Europees uur!
Een half uur later dan voorzien, starten we met de vorming:
We trekken op tocht met de sotrama. Natuurlijk gebeurt er vanalles onderweg. Bij elke stop,verdelen we ons in kleine groepjes en houden een gesprek aan de hand van enkele vragen (Hoe gaat men om met relaties in jouw land? Wat ken je over de Salesiaanse opvoedingsstijl? Hoe ervaar je God in je leven?...) Jammer dat de haltes zo kortstondig waren. Telkens wanneer het gesprek juist op dreef was, moesten we terug instappen.
Het was zeer interessant om elkaar op deze manier beter te leren kennen want tot hiertoe hebben we daarvoor nooit de tijd genomen. Als afsluiter van de ochtend zagen we een film over de Salesiaanse spiritualiteit.
We werden verwend met een grote kom ‘riz au gras’. Deze had Odile, moeder van Valentine uit het eerste middelbaar en lid van onze Christelijke gemeenschap, voor ons klaargemaakt. We deelden de kom in 2 en verdeelden ons. Enkel Theo at niet mee want hij is vegetariër. Hij had zijn eigen picnic met Belgische kaas!
Veel tijd om te eten was er niet want al gauw zouden de kinderen toekomen voor de ‘kermesse’ en alles moest nog klaargezet worden.
De kinderen kwamen massaal opdagen! We hadden ze de zaterdagen voordien warm gemaakt voor het grote feest van Don Bosco.
Er werden 10 groepen gevormd. Voor elke groep duidden we een leider aan. Deze kreeg een rood sjaaltje om de hals en een bord met de naam van de groep (des crocodiles, papillons, poissons, tigres,...) Van hem/haar werd verwacht de groep bijeen te houden, aan te moedigen en de sfeer er in te houden. Het viel me op hoe de leiders hun rol serieus namen. Ik ontdekte een nieuw talent bij Baba en Albertine, 2 geboren leiders. Knap!
De groepen gingen willekeurig van het ene spel naar het andere. Hun doel was zoveel mogelijk Don Boscohoofdjes te verzamelen en die konden ze enkel bemachtigen wanneer ze de opdracht goed uitvoerden. De spelen waren heel verschillend: zakken lopen, penalty shotten, parcours afleggen met een lepel in de mond met een citroen, puzzelen, stapel potten omgooien,... stuk voor stuk coole, eenvoudige spelletjes dus.
Wanneer ik de kinderen zo enthousiast bezig zag, kreeg ik al zin mee te doen!
Om 17u werd iedereen verzameld voor de prijsuitreiking van het voetbaltoernooi en de kermesse.
De winnende ploegen van het toernooi kregen een broek cadeau en een symbolische beker met voor iedere speler een snoepje. De beker moesten ze jammer genoeg terug afgeven. Die mogen ze enkel houden wanneer ze drie jaar na elkaar winnen ;)
We gingen over naar de prijsuitreiking van de kermesse. 5 van de 10 groepen hadden gewonnen. Groep per groep mochten de winnaars een Bissap en een koek komen halen. Daarna volgden de 5 verliezende groepen. Zij kregen ieder een bissap. Dat was wel dankbaar want de spelmiddag was heet geweest en we hadden enorme dorst.
Deze keer verliep het uitdelen van de lekkernijen naar behoren. Rosanna had de organisatie goed overdacht. Niemand mocht buiten vooraleer iedereen zijn deel gehad had. Dit vermeed ons de hele wijk op visite te krijgen.
Onder luid geroep van ‘On pagaie, on pagaie’ verlieten de kinderen in één grote troep het terrein. Het feest was fantastisch geweest.
Ik was moe. Ik had dorst en ik voelde mij vuil. Maar veel tijd om uit te blazen was er niet want om 19u begon bij de broeders het koorconcert.
We schoten dus de douche in en pakte vliegensvlug samen wat we nodig hadden. Rosanna was zo vriendelijk ons naar de Tour d’Afrique te voeren, waar we een taxi namen richting ‘Centre Père Michel’.
Het concert was enorm eenvoudig georganiseerd maar fantastisch om te beluisteren. 6 verschillende koren kregen 15 minuten zangtijd en Eric breidde het geheel aan elkaar met de gepaste speechkes. Het publiek dat voornamelijk uit de deelnemende koren bestond, deed enthousiast mee. Want als je danst bij het optreden van de anderen, zullen ze bij jou ook wel dansen! Het was een zeer vreugdevolle avond.
We bleven bij de broeders slapen want we zouden hen bij de kermesse helpen.
Het kwam ons goed uit dat we wat langer dan 6u konden slapen!
Om kwart na negen verlieten we CPM. Het wandelingetje naar de parochie was zalig want het was nog heerlijk ‘fris’. Moeke was steeds gewapend met haar fototoestel. ‘Ze moest toch een paar fotootjes hebben van de straten van Bamako!’ Ik heb dit nog niet durven doen uit schrik voor boze blikken.
Tijdens de tienurenmis werd het koor ‘Don Bosco’gedoopt. Dit was de eerste keer dat ik zo’n doop meemaakte. Het koor werd naar voor geroepen en onder het zingen van een lied werden de leden 1 voor 1 gezegend en kreeg het koor de naam ‘Don Bosco’. Na de viering werd iedereen uitgenodigd om een stuk cake te smullen op de zanglust van het nieuwe koor ;)
Na de siësta, om 16u stipt was de speelplaats al gevuld met kinderen. De kermesse zou weldra van start gaan. De spelnamiddag was wel iets anders georganiseerd dan bij ons oratorio in Niamana.
De kinderen speelden elk voor zich. Voerden ze een opdracht goed uit dan konden ze een ticketje winnen. Daarmee konden ze bij ons in den ‘boutique’ vanalles leuks (broek, schrift, pen, potlood, riem, zaklamp)en lekkers (snoepje, koek) kopen.
Marta, Antonia, Alain (leerling op CPM en tevens aspirant), Claire – Marie(voorbijtrekkende reiziger) en ik stonden in den’boutique’ en we hadden onze handen vol met het bedienen van onze klanten, een hoop drummende kinderen.
Alles geraakte al snel uitverkocht. Om half zes al sluitten we de kermesse af. De zakken met snoepjes die over waren, werden bijeengekapt in 2 emmers. Antonia en Marta werden er op uitgestuurd om ze uit te strooien op de speelplaats. De kinderen stortten zich op de snoepjes als een zwerm bijen op een honingpot.
Na onze dienst bewezen te hebben, werden we door Emilio veilig naar huis gebracht met een ommetje langs de koe(een standbeeld van een rund), waar we Antonia afzetten.
Maandag en dinsdag heeft moeke mij enorm vooruit geholpen met de bibliotheek. Ik wilde deze eigenlijk in januari al openstellen voor publiek maar dat is mij niet gelukt L
‘s Avonds tijdens de studie heeft moeke mij ook gezelschap gehouden. Als avondwoordje hebben we ons lied van de foyer herhaald. De tekst hebben moeke en ik samen verzonnen. ‘t Is altijd leuk om een lied te leren aan de meisjes. Ze zingen graag en de dagen erna, hoor je wel meermaals hetzelfde lied terugkomen.
Even iets heel anders. Ik heb hier ook al kennis mogen maken met de kwakzalverij en hekserij die in Afrika zo sterk aanwezig is. De mensen hebben schrik van deze duistere praktijken en beschermen zich met talismannen. Vaak zie ik kinderen met een band rond hun buik, mannen en vrouwen met zware ringen waar, naar ik hoorde zeggen, een medicament in zit tegen de hekserij. Hoewel ik het nog niet met eigen ogen gezien heb, begin ik toch te geloven dat het mogelijk is iemand kwaad te doen of zelfs te doden met hekserij.
Moeke en ik werden door Theo uitgenodigd om bij een bekende oud-jager in de brousse op bezoek te gaan. Dat leek ons wel wat dus hadden we de uitstap gepland op dinsdagavond 5 februari, tevens ook carnaval. Theo kwam ons halen met de brommer, samen met Lasine Diallo, een goei collega van op zijn werk. Daar gingen we dan. De wind zorgde voor wat verfrissing en het was aangenaam rijden op de geasfalteerde weg. De rit duurde niet lang. Aan Yirimadjo, het eerstvolgende dorp op de weg naar Bamako, namen we een zandweg. Dat viel tegen. Het zand opgewaaid door de auto’s die voor ons reden verminderde het zicht. Het rode stof kroop in onze kleren, ogen, oren en mond. Bij onze aankomst hadden we een mooi kleurtje ;)
Het terrein van de jager was enorm groot! We lieten de brommers bij de ingang achter en werden door één van de zoons tot bij de oude ‘wijze’ gebracht. Gezeten onder een rieten dak was hij omringd door een vijftal mensen die geduldig zaten te wachten. Ik dacht eerst dat het familie was maar al gauw begreep ik dat het klanten waren. Deze jager was niet dat soort jager dat ik vanuit België ken. Nee, deze hield zich voornamelijk bezig met het bovennatuurlijke. Op het moment dat wij toekwamen was hij aan het telefoneren. Gedaan met de ene telefoon, nam hij de volgende telefoon en daarma rinkelde de gsm. Ongeloofelijk, deze man had 3 vaste telefoonlijnen en 2 gsm’s. Waarvoor dat nodig was, weet ik ook niet.
We maakten kort kennis met de oude, Waraba Tiatio genaamd. Wat betekent sterke leeuw met lichte tint (Hij had een lichte huidskleur). Waraba gaf het woord aan zijn ‘zoon’( wordt later duidelijk) die ons een rondleiding gaf. Het eerste wat we zagen was een rotsblok waarop regelmatig geofferd werd. Vroeger voor de Waraba op jacht vertrok, bracht hij een offer opdat de jacht vruchtbaar zou zijn. Een tweede merkwaardige plaats was ‘la maison sacré’. Dit was het kamertje waar de jager zijn idolen bewaarde en waar enkel en alleen hij binnen kon/mocht. Op de muur stond een grote doodskop geschilderd. Schuin over dit huisje lag de graftombe, reeds gereed gemaakt voor de Waraba. Het was een enorme put. Ik geloof wel 3 op 2 meter. Deze was vanbinnen mooi wit geschilderd want de put mocht er in geen geval vuil bijliggen Wanneer de jager zou sterven, zou hij hier begraven worden met al zijn idolen. We wandelden verder en kwamen bij het huis van de Waraba. Er Recht tegenover stond het huis van zijn vrouw. Vreemd! Voor de ingang stonden 2 geschilderde beelden, één van een leeuw en één van een leeuwin. Deze stonden symbool voor Waraba Tiatio en zijn vrouw. We stapten de poort door, passeerden een koer en kwamen aan de inkom, een vuile plaats waar opgezette dierenkoppen aan de muur hingen. Het waren stuk voor stuk beesten die hij zelf geschoten had: chacal, antiloop, nijlpaard, Gazella, tijger,…. Hoelang die beesten daar zo al aan de muur hingen, weet ik niet maar alleszins al een hele tijd want grote delen waren vermulmd en stukken waren afgebroken. In een hoek op de grond stonden ook nog wat koppen bij elkaar en in het midden van het plaatsje stonden allemaal zakken met kruiden. We betraden de wachtzaal. Het was te vergelijken met een living. De vloer was bedekt met tapijten en aan weerskanten stonden zetels. De muur hing vol met fotokaders. Bij elke foto wist de zoon wel een verhaal te vertellen en Lasine vertaalde. De meeste foto´s waren genomen tijdens parades; de Waraba in jagerstenu in het bezit van zijn kostbare vangst of de Waraba in ontmoeting met de president of een andere belangrijke persoon. Eén vreemd verhaal is mij goed bijgebleven omdat ik er mijn grootste twijfels bij had. Het is pas achteraf na de uitleg van Theo dat ik pas begrepen heb wat er precies bedoeld werd. Op de foto’s zagen we een levend nijlpaard, een oudere man en Waraba met het dode nijlpaard. De gids, later aangenomen als zoon van de Waraba, vertelde dat het nijlpaard de boot van zijn vader had omgekanteld en zo zijn vader verdronken had. Maar het nijlpaard was op dat moment niet zomaar een nijlpaard. Het was de oudere man die zich omgevormd had tot nijlpaard. Om wraak te nemen voor zijn vriend heeft Waraba het nijlpaard gedood en de oude is gestorven. Ik kon er maar moeilijk bij dat iemand zich in een dier kon veranderen maar in feite gaat het erom dat de ziel van de oude in het nijlpaard was getreden.
We vervolgden onze rondleiding en kwamen in de slaapkamer van de Waraba terecht. Hier werden de consultaties gehouden. De mensen komen om raad vragen voor hun kwaaltjes en problemen. Dit gebeurt voor een grote spiegel waar allerlei stenen en schelpen voor liggen (sommige stenen hadden een rode kleur, naar het schijnt, zijn deze in offerbloed gedrenkt.) De slaapkamer was rommelig en vuil. Enkel het bed kon men mooi opgedekt noemen. Er lagen kaders met foto’s, Waraba`s wapens stonden uitgestald en op de kast lag zijn doodskist. Aan de muur hing een spreuk die ik niet meer kan herhalen maar aan de hand van deze zin vertelde de Waraba dat hij meer vertrouwen had in zijn honden dan in zijn vrouwen. Zijn theorie was dat de vrouwen in staat zijn je te vermoorden wanneer je hen niet geeft wat ze willen terwijl de honden trouw zijn en je overal volgen. Ze zijn er altijd voor je.
Deze man heeft volgens mij toch maar bizarre kronkels in zijn bovenkamer. Ik voelde mij niet op mijn gemak.
Achter de slaapkamer lag de badkamer waar een grote bassin brouwsel stond. Deze plaats was al even net en schoon als de slaapkamer. We hadden alles gezien.
In de wachtkamer babbelden we nog wat na tot de Waraba gedaan had met zijn consultatie. Volgens de beleefdheidsregels vroegen we hem toen de weg. (Als je wil doorgaan, vraag je om toestemming en zeg je: ‘Je demande la route.’)
Al bij al was ik toch blij van kennis gemaakt te hebben met het milieu van de ‘fetichiste’.
Subscribe to:
Posts (Atom)
