februari

VALENTIJNTJESDAG

14 februari is ook hier gekend als de dag van Sint Valentijn. Vanmorgen kregen Marta en ik van Eva een versgeplukte bloem cadeau. Echt sympathiek!

Eergisteren heb ik terug afscheid moeten nemen van ons moeke. Zij is zo’n 15 dagen op vakantie geweest. Ik heb er echt van genoten. We hebben in deze korte tijd enorm veel beleefd.

Zaterdag 26 januari 23u wachtten Marta, Rosanna en ik haar op in de vlieghaven. Haar eerste vliegtuigreis was goed verlopen. Ze had het geluk gehad dat er 2 vrouwen van Gent op hetzelfde vliegtuig zaten met wie ze dus wat kunnen babbelen had.
Aangekomen in Niamana laden we snel uit en zoeken we ons bedje op want de volgende morgen moeten we er al vroeg uit.

Zondagochtend om 9u werd in het dorp het voetbaltoernooi verdergezet. Ter ere van het feest van Don Bosco (31 januari) hadden Marta en Eva voor de kinderen van de wijk een toernooi georganiseerd. Wij gingen als supporters meekijken.
Moeke stond al om half 8 voor onze kamer. Ik lag nog in mijn nestje. Hoe kon ze er zo vroeg al staan? Aha, haar wekker stond nog op het Belgisch uur.
We namen samen het ontbijt bij de zusters, waar moeke kort kennis maakte met Edith en Bernarda. (blg: huis zusters)
Vlug wat zonnecrème gesmeerd, een klak, water en het fototoestel in de rugzak gepakt en vertrokken samen met de meisjes van de foyer naar Niamanabougou. We gingen langs de paadjes tussen de velden door. Op dit moment stellen die niets voor: enkele lapjes zand met uitgedroogde planten. Geen spriet groen is te zien! Het is maar een kaal uitzicht tijdens het droogseizoen (L’Harmattan)
We kwamen juist op tijd aan voor de start van de match (halve finale). Moeke maakte kennis met Evarist, de scheidsrechter en ook de leerlingen van het 7de (1ste middelbaar) kwamen beleefd een hand geven. Er stond een hevige wind die het zand in ogen en mond blies. Zo heeft moeke van alles eens geproefd ;) De wind en het zand weerhielden de kinderen niet van hun spel. Er werd hevig getrapt. Theo en Pierre kwamen ook kijken en kennis maken. Ik was de fotograaf van dienst. (blg: winnende ploegen)
De winnende ploegen kregen hun prijs nog niet. Die zou pas op het feest zelf uitgereikt worden.
Een volledige week hebben we, Marta, moeke en ik voor het feest van Don Bosco gewerkt. Voor de school hadden we een reuzen ganzenbord voorbereid met 6 verschillende soorten opdrachten: vragen over het leven van Don Bosco, vragen over de Salesiaanse familie, raadsels, pictionnary, uitbeelden en actiespelen. (blg: ganzenbord) Het was gezellig om zo samen te denken en te knutselen maar we hadden maar nipt de tijd om alles af te krijgen. Woensdagavond hebben we de gitaarles met Theo dan ook geschrapt. Hij heeft ons nog tot laat geholpen met puzzels snijden.
Het feest was echt vreugdevol hoewel het mij bij de start eerst anders leek uit te draaien.
We zongen en dansten de liedjes van Don Bosco met Edith op de jambee. Daarna werden de wedstrijden gehouden. Voor het eerste leerjaar was er een kleurwedstrijd en het zevende ging aan het quizen. Marta en ik profiteerden van die tijd om alles voor het ganzenbord klaar te zetten. Deze keer was moeke fotograaf van dienst.
De winnaartjes van de kleurwedstrijd kregen kleurpotloden cadeau. Leuk te zien, hoe fier ze hun prijs in de lucht staken. De prijs voor de winnaars van het zevende was een strip van Don Bosco met een pen. Ook zij konden hun geluk niet verbergen. Het was tijd voor de recreatie, even stoom afblazen. Tijdens de speeltijd legden wij het ganzenbord uit aan de leerkrachten. Deze hadden nog nooit ganzenbord gespeeld dus zo simpel was het niet. Na 2 keer uitleggen snapten ze er nog niets van. Waren zij nu echt zo traag van begrip? Mijn geduld begon zo stillaan op te geraken. Zeker toen Gilbert vroeg of ze niet met 2 een groep mochten begeleiden. In hemels naam!!! Dit ontmoedigde mij toch wel.
Uiteindelijk door de aanmoediging van Rosanna zijn we toch elk met een groep van start gegaan en tot mijn grote verbazing werd er enthousiast gespeeld ik zag verschillende groepen lopen om als eerste bij het spelbord te zijn. Waaw, mijn dag was goed!
Tegen de middag aan werd iedereen in de zaal verwacht. We sloten af met enkele liederen en iedereen kreeg een pakje koekjes en een bissap kado. Iedereen was content van het feest, hoewel er geen eten aan te pas gekomen was J In Mali is er geen feest zonder maaltijd.

…wordt vervolgd ;)


Foto: (stuur ik later door)
huis van de zusters/ maison des soeurs
Winnende ploeg meisjes/ équipe gagnant des filles
Winnende ploeg jongens/ équipe gagnant des garçons
Eva en Marta met het ganzenbord/ Eva et Marta avec le jeu de l’oie

2 februari. Het wordt een drukke dag! Zoals wekelijks op zaterdagochtend kuisen Marta en ik de veranda en de toiletten van de leerkrachten. Om 10u zijn alle animatoren van het oratorio verwacht. Iedereen is min of meer op tijd alleen Ignace komt maar niet opdagen. Tja, Rosanna had vergeten zeggen: 10u, Europees uur!
Een half uur later dan voorzien, starten we met de vorming:
We trekken op tocht met de sotrama. Natuurlijk gebeurt er vanalles onderweg. Bij elke stop,verdelen we ons in kleine groepjes en houden een gesprek aan de hand van enkele vragen (Hoe gaat men om met relaties in jouw land? Wat ken je over de Salesiaanse opvoedingsstijl? Hoe ervaar je God in je leven?...) Jammer dat de haltes zo kortstondig waren. Telkens wanneer het gesprek juist op dreef was, moesten we terug instappen.
Het was zeer interessant om elkaar op deze manier beter te leren kennen want tot hiertoe hebben we daarvoor nooit de tijd genomen. Als afsluiter van de ochtend zagen we een film over de Salesiaanse spiritualiteit.
We werden verwend met een grote kom ‘riz au gras’. Deze had Odile, moeder van Valentine uit het eerste middelbaar en lid van onze Christelijke gemeenschap, voor ons klaargemaakt. We deelden de kom in 2 en verdeelden ons. Enkel Theo at niet mee want hij is vegetariër. Hij had zijn eigen picnic met Belgische kaas!
Veel tijd om te eten was er niet want al gauw zouden de kinderen toekomen voor de ‘kermesse’ en alles moest nog klaargezet worden.
De kinderen kwamen massaal opdagen! We hadden ze de zaterdagen voordien warm gemaakt voor het grote feest van Don Bosco.
Er werden 10 groepen gevormd. Voor elke groep duidden we een leider aan. Deze kreeg een rood sjaaltje om de hals en een bord met de naam van de groep (des crocodiles, papillons, poissons, tigres,...) Van hem/haar werd verwacht de groep bijeen te houden, aan te moedigen en de sfeer er in te houden. Het viel me op hoe de leiders hun rol serieus namen. Ik ontdekte een nieuw talent bij Baba en Albertine, 2 geboren leiders. Knap!
De groepen gingen willekeurig van het ene spel naar het andere. Hun doel was zoveel mogelijk Don Boscohoofdjes te verzamelen en die konden ze enkel bemachtigen wanneer ze de opdracht goed uitvoerden. De spelen waren heel verschillend: zakken lopen, penalty shotten, parcours afleggen met een lepel in de mond met een citroen, puzzelen, stapel potten omgooien,... stuk voor stuk coole, eenvoudige spelletjes dus.
Wanneer ik de kinderen zo enthousiast bezig zag, kreeg ik al zin mee te doen!
Om 17u werd iedereen verzameld voor de prijsuitreiking van het voetbaltoernooi en de kermesse.
De winnende ploegen van het toernooi kregen een broek cadeau en een symbolische beker met voor iedere speler een snoepje. De beker moesten ze jammer genoeg terug afgeven. Die mogen ze enkel houden wanneer ze drie jaar na elkaar winnen ;)
We gingen over naar de prijsuitreiking van de kermesse. 5 van de 10 groepen hadden gewonnen. Groep per groep mochten de winnaars een Bissap en een koek komen halen. Daarna volgden de 5 verliezende groepen. Zij kregen ieder een bissap. Dat was wel dankbaar want de spelmiddag was heet geweest en we hadden enorme dorst.
Deze keer verliep het uitdelen van de lekkernijen naar behoren. Rosanna had de organisatie goed overdacht. Niemand mocht buiten vooraleer iedereen zijn deel gehad had. Dit vermeed ons de hele wijk op visite te krijgen.
Onder luid geroep van ‘On pagaie, on pagaie’ verlieten de kinderen in één grote troep het terrein. Het feest was fantastisch geweest.
Ik was moe. Ik had dorst en ik voelde mij vuil. Maar veel tijd om uit te blazen was er niet want om 19u begon bij de broeders het koorconcert.
We schoten dus de douche in en pakte vliegensvlug samen wat we nodig hadden. Rosanna was zo vriendelijk ons naar de Tour d’Afrique te voeren, waar we een taxi namen richting ‘Centre Père Michel’.
Het concert was enorm eenvoudig georganiseerd maar fantastisch om te beluisteren. 6 verschillende koren kregen 15 minuten zangtijd en Eric breidde het geheel aan elkaar met de gepaste speechkes. Het publiek dat voornamelijk uit de deelnemende koren bestond, deed enthousiast mee. Want als je danst bij het optreden van de anderen, zullen ze bij jou ook wel dansen! Het was een zeer vreugdevolle avond.

We bleven bij de broeders slapen want we zouden hen bij de kermesse helpen.
Het kwam ons goed uit dat we wat langer dan 6u konden slapen!
Om kwart na negen verlieten we CPM. Het wandelingetje naar de parochie was zalig want het was nog heerlijk ‘fris’. Moeke was steeds gewapend met haar fototoestel. ‘Ze moest toch een paar fotootjes hebben van de straten van Bamako!’ Ik heb dit nog niet durven doen uit schrik voor boze blikken.
Tijdens de tienurenmis werd het koor ‘Don Bosco’gedoopt. Dit was de eerste keer dat ik zo’n doop meemaakte. Het koor werd naar voor geroepen en onder het zingen van een lied werden de leden 1 voor 1 gezegend en kreeg het koor de naam ‘Don Bosco’. Na de viering werd iedereen uitgenodigd om een stuk cake te smullen op de zanglust van het nieuwe koor ;)

Na de siësta, om 16u stipt was de speelplaats al gevuld met kinderen. De kermesse zou weldra van start gaan. De spelnamiddag was wel iets anders georganiseerd dan bij ons oratorio in Niamana.
De kinderen speelden elk voor zich. Voerden ze een opdracht goed uit dan konden ze een ticketje winnen. Daarmee konden ze bij ons in den ‘boutique’ vanalles leuks (broek, schrift, pen, potlood, riem, zaklamp)en lekkers (snoepje, koek) kopen.
Marta, Antonia, Alain (leerling op CPM en tevens aspirant), Claire – Marie(voorbijtrekkende reiziger) en ik stonden in den’boutique’ en we hadden onze handen vol met het bedienen van onze klanten, een hoop drummende kinderen.
Alles geraakte al snel uitverkocht. Om half zes al sluitten we de kermesse af. De zakken met snoepjes die over waren, werden bijeengekapt in 2 emmers. Antonia en Marta werden er op uitgestuurd om ze uit te strooien op de speelplaats. De kinderen stortten zich op de snoepjes als een zwerm bijen op een honingpot.
Na onze dienst bewezen te hebben, werden we door Emilio veilig naar huis gebracht met een ommetje langs de koe(een standbeeld van een rund), waar we Antonia afzetten.

Maandag en dinsdag heeft moeke mij enorm vooruit geholpen met de bibliotheek. Ik wilde deze eigenlijk in januari al openstellen voor publiek maar dat is mij niet gelukt L

‘s Avonds tijdens de studie heeft moeke mij ook gezelschap gehouden. Als avondwoordje hebben we ons lied van de foyer herhaald. De tekst hebben moeke en ik samen verzonnen. ‘t Is altijd leuk om een lied te leren aan de meisjes. Ze zingen graag en de dagen erna, hoor je wel meermaals hetzelfde lied terugkomen.

Even iets heel anders. Ik heb hier ook al kennis mogen maken met de kwakzalverij en hekserij die in Afrika zo sterk aanwezig is. De mensen hebben schrik van deze duistere praktijken en beschermen zich met talismannen. Vaak zie ik kinderen met een band rond hun buik, mannen en vrouwen met zware ringen waar, naar ik hoorde zeggen, een medicament in zit tegen de hekserij. Hoewel ik het nog niet met eigen ogen gezien heb, begin ik toch te geloven dat het mogelijk is iemand kwaad te doen of zelfs te doden met hekserij.
Moeke en ik werden door Theo uitgenodigd om bij een bekende oud-jager in de brousse op bezoek te gaan. Dat leek ons wel wat dus hadden we de uitstap gepland op dinsdagavond 5 februari, tevens ook carnaval. Theo kwam ons halen met de brommer, samen met Lasine Diallo, een goei collega van op zijn werk. Daar gingen we dan. De wind zorgde voor wat verfrissing en het was aangenaam rijden op de geasfalteerde weg. De rit duurde niet lang. Aan Yirimadjo, het eerstvolgende dorp op de weg naar Bamako, namen we een zandweg. Dat viel tegen. Het zand opgewaaid door de auto’s die voor ons reden verminderde het zicht. Het rode stof kroop in onze kleren, ogen, oren en mond. Bij onze aankomst hadden we een mooi kleurtje ;)
Het terrein van de jager was enorm groot! We lieten de brommers bij de ingang achter en werden door één van de zoons tot bij de oude ‘wijze’ gebracht. Gezeten onder een rieten dak was hij omringd door een vijftal mensen die geduldig zaten te wachten. Ik dacht eerst dat het familie was maar al gauw begreep ik dat het klanten waren. Deze jager was niet dat soort jager dat ik vanuit België ken. Nee, deze hield zich voornamelijk bezig met het bovennatuurlijke. Op het moment dat wij toekwamen was hij aan het telefoneren. Gedaan met de ene telefoon, nam hij de volgende telefoon en daarma rinkelde de gsm. Ongeloofelijk, deze man had 3 vaste telefoonlijnen en 2 gsm’s. Waarvoor dat nodig was, weet ik ook niet.
We maakten kort kennis met de oude, Waraba Tiatio genaamd. Wat betekent sterke leeuw met lichte tint (Hij had een lichte huidskleur). Waraba gaf het woord aan zijn ‘zoon’( wordt later duidelijk) die ons een rondleiding gaf. Het eerste wat we zagen was een rotsblok waarop regelmatig geofferd werd. Vroeger voor de Waraba op jacht vertrok, bracht hij een offer opdat de jacht vruchtbaar zou zijn. Een tweede merkwaardige plaats was ‘la maison sacré’. Dit was het kamertje waar de jager zijn idolen bewaarde en waar enkel en alleen hij binnen kon/mocht. Op de muur stond een grote doodskop geschilderd. Schuin over dit huisje lag de graftombe, reeds gereed gemaakt voor de Waraba. Het was een enorme put. Ik geloof wel 3 op 2 meter. Deze was vanbinnen mooi wit geschilderd want de put mocht er in geen geval vuil bijliggen Wanneer de jager zou sterven, zou hij hier begraven worden met al zijn idolen. We wandelden verder en kwamen bij het huis van de Waraba. Er Recht tegenover stond het huis van zijn vrouw. Vreemd! Voor de ingang stonden 2 geschilderde beelden, één van een leeuw en één van een leeuwin. Deze stonden symbool voor Waraba Tiatio en zijn vrouw. We stapten de poort door, passeerden een koer en kwamen aan de inkom, een vuile plaats waar opgezette dierenkoppen aan de muur hingen. Het waren stuk voor stuk beesten die hij zelf geschoten had: chacal, antiloop, nijlpaard, Gazella, tijger,…. Hoelang die beesten daar zo al aan de muur hingen, weet ik niet maar alleszins al een hele tijd want grote delen waren vermulmd en stukken waren afgebroken. In een hoek op de grond stonden ook nog wat koppen bij elkaar en in het midden van het plaatsje stonden allemaal zakken met kruiden. We betraden de wachtzaal. Het was te vergelijken met een living. De vloer was bedekt met tapijten en aan weerskanten stonden zetels. De muur hing vol met fotokaders. Bij elke foto wist de zoon wel een verhaal te vertellen en Lasine vertaalde. De meeste foto´s waren genomen tijdens parades; de Waraba in jagerstenu in het bezit van zijn kostbare vangst of de Waraba in ontmoeting met de president of een andere belangrijke persoon. Eén vreemd verhaal is mij goed bijgebleven omdat ik er mijn grootste twijfels bij had. Het is pas achteraf na de uitleg van Theo dat ik pas begrepen heb wat er precies bedoeld werd. Op de foto’s zagen we een levend nijlpaard, een oudere man en Waraba met het dode nijlpaard. De gids, later aangenomen als zoon van de Waraba, vertelde dat het nijlpaard de boot van zijn vader had omgekanteld en zo zijn vader verdronken had. Maar het nijlpaard was op dat moment niet zomaar een nijlpaard. Het was de oudere man die zich omgevormd had tot nijlpaard. Om wraak te nemen voor zijn vriend heeft Waraba het nijlpaard gedood en de oude is gestorven. Ik kon er maar moeilijk bij dat iemand zich in een dier kon veranderen maar in feite gaat het erom dat de ziel van de oude in het nijlpaard was getreden.
We vervolgden onze rondleiding en kwamen in de slaapkamer van de Waraba terecht. Hier werden de consultaties gehouden. De mensen komen om raad vragen voor hun kwaaltjes en problemen. Dit gebeurt voor een grote spiegel waar allerlei stenen en schelpen voor liggen (sommige stenen hadden een rode kleur, naar het schijnt, zijn deze in offerbloed gedrenkt.) De slaapkamer was rommelig en vuil. Enkel het bed kon men mooi opgedekt noemen. Er lagen kaders met foto’s, Waraba`s wapens stonden uitgestald en op de kast lag zijn doodskist. Aan de muur hing een spreuk die ik niet meer kan herhalen maar aan de hand van deze zin vertelde de Waraba dat hij meer vertrouwen had in zijn honden dan in zijn vrouwen. Zijn theorie was dat de vrouwen in staat zijn je te vermoorden wanneer je hen niet geeft wat ze willen terwijl de honden trouw zijn en je overal volgen. Ze zijn er altijd voor je.
Deze man heeft volgens mij toch maar bizarre kronkels in zijn bovenkamer. Ik voelde mij niet op mijn gemak.
Achter de slaapkamer lag de badkamer waar een grote bassin brouwsel stond. Deze plaats was al even net en schoon als de slaapkamer. We hadden alles gezien.
In de wachtkamer babbelden we nog wat na tot de Waraba gedaan had met zijn consultatie. Volgens de beleefdheidsregels vroegen we hem toen de weg. (Als je wil doorgaan, vraag je om toestemming en zeg je: ‘Je demande la route.’)
Al bij al was ik toch blij van kennis gemaakt te hebben met het milieu van de ‘fetichiste’.